Zmiana ustawy Prawo zamówień publicznych w zakresie odwołań do KIO

Dostrzegając istotnie zwiększającą się na przestrzeni ostatnich kilku lat liczbę odwołań wnoszonych do KIO przez wykonawców ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego, Urząd Zamówień Publicznych opracował projekt zmian w ustawie Prawo zamówień publicznych. Planowane zmiany mają usprawnić system odwoławczy tak, aby odwołanie było rozpatrzone w terminie do 14 dni od dnia jego wniesienia do KIO.

Czy podniesienie wpisu od wnoszonego odwołania nie ograniczy mikro i małym przedsiębiorcom dostępu do procedur odwoławczych?

Propozycją Urzędu Zamówień Publicznych mającą usprawnić system odwoławczy jest podniesienie kwoty wpisu od wnoszonych odwołań, co ma ograniczyć nadmierne korzystanie z tego środka odwoławczego.

Bariera finansowa może jednak utrudnić dostęp części uczestników postępowań o zamówienie publiczne do procedur odwoławczych. Racjonalnym wydaje się podniesienie kwoty wpisu, ale wyłącznie w zakresie zamówień publicznych o wartości szacunkowej przekraczającej w przypadku dostaw i usług 10 mln euro, a w przypadku robót budowlanych 20 mln euro.

Zmiana sposobu prowadzenia rozpraw odwoławczych przed Krajową Izbą Odwoławczą

Ustawa z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. z 2025 r. poz. 769) w art. 28 wprowadziła w ustawie Prawo zamówień publicznych zmianę w procedurach odwoławczych.

Ustawodawca, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zarówno zamawiających zobowiązanych do stosowania Prawa zamówień publicznych, jak i wykonawców ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego, wprowadził możliwość zdalnego prowadzenia rozpraw przed składem orzekającym Krajowej Izby Odwoławczej.

Zgodnie z nowelizacją ustawy PZP zmodyfikowano na przedstawiony poniżej zapis art. 508a ustawy Prawo zamówień publicznych:

„1. Jawne rozprawy lub posiedzenia jawne mogą być przeprowadzane przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających ich przeprowadzenie na odległość (zdalna rozprawa lub zdalne posiedzenie), jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie charakter czynności, które mają być dokonane na tych rozprawach lub posiedzeniach, nie występują inne okoliczności utrudniające przeprowadzenie zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia i jeżeli zostaną zagwarantowane pełna ochrona praw procesowych stron i uczestników postępowania odwoławczego oraz prawidłowy tok tego postępowania.

2. W przypadku zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia na sali rozpraw są obecni skład orzekający i protokolant, a pozostałe osoby uczestniczące w zdalnej rozprawie lub zdalnym posiedzeniu, w szczególności strony i uczestnicy postępowania odwoławczego, nie muszą być na sali rozpraw obecne. Zapis obrazu i dźwięku z czynności procesowych odbywających się na sali rozpraw przekazuje się z sali rozpraw do miejsca przebywania osób uczestniczących w zdalnej rozprawie lub zdalnym posiedzeniu oraz z miejsca przebywania tych osób do sali rozpraw".

Planowana zmiana ma przyśpieszyć rozstrzyganie sporów

W konsekwencji od 13 marca 2026 r. możliwe jest prowadzenie tzw. rozpraw hybrydowych, gdzie jedna ze stron lub obie strony sporu rozpatrywanego przez skład orzekający KIO mogą zjawić się na sali rozpraw lub łączyć zdalnie.

Jak wykazała kilkumiesięczna praktyka stosowania hybrydowej możliwości prowadzenia rozpraw przed KIO, wprowadzony system generuje szereg organizacyjnych komplikacji, co też spowalnia rozstrzyganie sporów.

W związku z powyższym planowane jest wprowadzenie rozpraw wyłącznie zdalnych, bez możliwości stawiennictwa stron postępowania odwoławczego w siedzibie KIO.