Rynek zamówień publicznych przekroczył 595 mld zł. UZP podsumował 2025 rok

- Miniony rok przyniósł zarówno pozytywne zjawiska, takie jak wzrost konkurencyjności postępowań i utrzymanie wysokiej aktywności przedsiębiorców, jak również wyzwania związane z dalszym doskonaleniem jakości zamówień, zwiększaniem wykorzystania kryteriów pozacenowych oraz zapewnieniem pełniejszej transparentności wydatkowania środków publicznych. Szczególnego znaczenia nabiera także realizacja celów określonych w Polityce Zakupowej Państwa, obejmujących wspieranie innowacyjności, zrównoważonego rozwoju, odporności gospodarki oraz wzmacnianie potencjału polskich przedsiębiorców - podkreśla w sprawozdaniu Agnieszka Olszewska, prezeska Urzędu Zamówień Publicznych.

Co znajdziemy w sprawozdaniu Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych?

Zamówienia objęte Pzp odpowiadały za około 9 proc. polskiego PKB. Liczba zamówień w 2025 roku udzielonych z zastosowaniem ustawy Prawo zamówień publicznych to 187 767, a liczba zamawiających - 32 649. Średnia liczba ofert dla zamówień poniżej progów unijnych to 3,01, a dla zamówień o wartości powyżej progów unijnych - 2,47. Do Krajowej Izby Odwoławczej wniesiono 5986 odwołań.

W sprawozdaniu za 2025 rok przyjęto zmodyfikowany sposób prezentacji wyników analiz rynku zamówień publicznych, polegający na rozdzieleniu danych syntetycznych oraz warstwy szczegółowej.

Opublikowany raport zawiera przede wszystkim:

• kluczowe wskaźniki dotyczące rynku zamówień publicznych, w tym jego wartość, strukturę oraz znaczenie makroekonomiczne;
• najważniejsze dane agregowane i trendy wieloletnie, umożliwiające ocenę zmian zachodzących w systemie;
• wybrane struktury i zestawienia o charakterze przekrojowym;
• wnioski oraz interpretację zjawisk rynkowych;
• przykłady ilustrujące skalę zjawisk, w tym największe zamówienia.

Jak informuje UZP, w efekcie raport koncentruje się na syntetycznym obrazie rynku i jego najważniejszych cechach, ograniczając prezentację danych szczegółowych do poziomu niezbędnego dla zrozumienia kluczowych zależności. Rozbudowane zestawienia danych oraz analizy szczegółowe zostały udostępnione w formie cyfrowej pod adresem: www.gov.pl/web/uzp/sprawozdanie-za-2025-rok--dane-analityczne.

Struktura rynku w 2025 roku uległa zmianie

Jednym z istotnych trendów 2025 r. była zmiana struktury rynku. Według danych przedstawianych na podstawie sprawozdania dostawy odpowiadały za około 40 proc. wartości zamówień, podczas gdy rok wcześniej ich udział był o około 6 punktów procentowych niższy. Jednocześnie udział robót budowlanych zmniejszył się z około 39 proc. do 33 proc.

To istotna zmiana. Po okresie, w którym dużą rolę odgrywały inwestycje infrastrukturalne i budowlane, coraz większego znaczenia nabierają zakupy sprzętu, technologii i innych produktów.

Szczególnie widoczne było to w sektorze IT. Według informacji dotyczących rynku w 2025 roku znacząco wzrosły zakupy sprzętu informatycznego i telekomunikacyjnego, napędzane m.in. środkami związanymi z Krajowym Planem Odbudowy.

W debacie o zamówieniach publicznych coraz bardziej widoczne jest odejście od postrzegania przetargu wyłącznie jako procedury zakupowej. Państwo, kupując system informatyczny, urządzenia telekomunikacyjne, infrastrukturę energetyczną czy rozwiązania wykorzystywane przez administrację, podejmuje jednocześnie decyzje dotyczące bezpieczeństwa, odporności i ciągłości działania.

W publicznych wypowiedziach towarzyszących prezentacji sprawozdania UZP zwracano uwagę m.in. na potrzebę uwzględniania pochodzenia sprzętu i oprogramowania, struktury właścicielskiej wykonawców, beneficjentów rzeczywistych oraz bezpieczeństwa łańcuchów dostaw.

Oznacza to zmianę sposobu myślenia o zamówieniach. Najniższa cena nie może być jedynym punktem odniesienia, jeżeli przedmiotem zamówienia jest rozwiązanie mające znaczenie dla bezpieczeństwa państwa.

Wysoka wartość rynku nie oznacza automatycznie wysokiej konkurencyjności

Dane dotyczące 2025 roku wskazują na utrzymujący się problem stosunkowo niewielkiej liczby ofert składanych w postępowaniach. W przypadku części największych postępowań zdarzało się, że zamawiający otrzymywał tylko jedną ofertę.

To jeden z najważniejszych problemów polskiego systemu zamówień publicznych. Jeżeli w postępowaniu startuje jeden wykonawca, formalna konkurencja istnieje, ale jej praktyczny wymiar jest ograniczony.

Z punktu widzenia zamawiającego oznacza to ryzyko uzyskania mniej korzystnej ceny lub warunków realizacji. Z punktu widzenia przedsiębiorców – barierę wejścia na rynek.

Problem jest szczególnie istotny dla małych i średnich przedsiębiorstw. Duże podmioty posiadają doświadczenie, wyspecjalizowane zespoły oraz procedury pozwalające sprawnie reagować na wymagania dokumentacji przetargowej. Mniejsza firma często musi natomiast po raz pierwszy zmierzyć się z rozbudowanymi wymaganiami formalnymi.