Partnerzy serwisu:

Wymóg zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o pracę nie może być stosowany automatycznie w każdym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Zamawiający musi wykazać, że wymóg jest uzasadniony charakterem wykonywanych czynności i nie prowadzi do ograniczenia konkurencji.

Ustawodawca, mając na uwadze aspekty społecznego oddziaływania zamówień publicznych, wprowadził w art. 95 ustawy Prawo zamówień publicznych wymogi mające na celu ochronę pracowników wykonawcy, którzy realizują przedmiot uprzednio udzielonego zamówienia publicznego. 

Klauzule społeczne mają chronić pracowników

Klauzule społeczne, w tym określona w art. 95 ustawy PZP klauzula zobowiązująca wykonawców do zatrudnienia pracowników na podstawie umowy o pracę, mają istotne znaczenie. Ustawodawca, m.in. poprzez art. 95 ustawy PZP, dąży do ochrony pracowników, zakładając, że mają oni słabszą pozycję w relacji z pracodawcą, który kierując się czynnikami ekonomicznymi czy zakresem uprawnień pracowniczych wynikających z przepisów Kodeksu pracy, może unikać zatrudnienia pracowników w oparciu o umowę o pracę. 

Zauważyć należy jednak, że art. 95 ustawy PZP nie wprowadza bezwzględnego obowiązku zatrudnienia wszystkich pracowników wykonawców na podstawie umów o pracę. Ustawodawca wskazał, że taki obowiązek istnieje tylko w sytuacji, gdy czynności wykonywane w ramach realizacji zamówienia mają charakter pracy w rozumieniu Kodeksu pracy.

Jednocześnie należy brać pod uwagę fakt, że zastosowanie art. 95 Prawa zamówień publicznych nie może prowadzić do nieuzasadnionego ograniczenia konkurencji poprzez uniemożliwienie złożenia oferty wykonawcom wykonującym usługi osobiście lub poprzez podwykonawców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Zastosowanie art. 95 ustawy PZP musi mieć uzasadnienie w warunkach konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zaś przełożenie tego przepisu na konkretne postępowanie nie może odbywać się w sposób blankietowy, poprzez powtórzenie treści regulacji zawartej we wskazanym przepisie.  

Wymóg zatrudnienia trzeba precyzyjnie określić

Zadaniem zamawiającego jest dokonanie analizy przedmiotu zamówienia oraz czynności, które składają się na jego wykonanie. Dopiero po dokonaniu takiej analizy można ewentualnie zadecydować o zastosowaniu art. 95 ustawy Prawo zamówień publicznych. 

Przepis art. 95 ustawy Prawo zamówień publicznych nakłada na zamawiającego obowiązek określenia czynności wykonywanych w ramach realizacji zamówienia, które mają być objęte wymogiem zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Odwołanie się do całego opisu przedmiotu zamówienia nie spełnia wymagań wynikających z art. 95 ustawy PZP.

W praktyce postępowań o udzielenie zamówienia publicznego, zamawiający decydując się na zastosowanie art. 95 Prawa zamówień publicznych, musi w treści Specyfikacji Warunków Zamówienia jednoznacznie wskazać, do jakich konkretnych czynności (czy rodzaju czynności) należy odnieść wymóg zatrudnienia na podstawie umowy/umów o pracę osób wykonujących zamówienie.