Prezes UOKiK może nałożyć karę pieniężną w wysokości do 10 proc. obrotu osiągniętego przez przedsiębiorstwo w poprzednim roku. W przypadku menedżera, który umyślnie dopuścił do naruszenia zakazu zawierania porozumień ograniczających konkurencję, kara może wynosić do 2 milionów złotych. Leniency to program łagodzenia kar dający przedsiębiorcom, którzy uczestniczyli w niedozwolonym porozumieniu, szansę na uniknięcie lub znaczne złagodzenie kary.
Ponad miliard złotych kar za zmowy cenową
W 2025 r. prezes UOKiK wydał 900 decyzji z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów i nałożył 1,15 mld zł kar. Manipulacyjne promocje w e-commerce, pseudoekologiczny marketing dużych marek, mechanizmy podnoszące rachunki klientów czy zmowy uderzające w polskich rolników – to najgłośniejsze konsumenckie i rynkowe tematy roku 2025.
– To był rok zdecydowanych działań – zarówno wobec nieuczciwych praktyk rynkowych, jak i zmów ograniczających konkurencję. Na przedsiębiorców naruszających przepisy nałożyłem ponad miliard złotych sankcji. Nasze działania to jednak nie tylko kary, ale również realne zmiany w praktykach przedsiębiorców i uczciwe rekompensaty dla klientów. Budujemy rynek, na którym ma wygrywać przejrzystość, uczciwość i równe zasady gry. Dbamy o to, by w relacjach z przedsiębiorcą konsument nie był słabszą stroną – zaznacza prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Jak uniknąć sankcji? UOKiK ma program leniency, który przypomina instytucję świadka koronnego w prawie karnym. Pozwala spółkom i menedżerom, którzy biorą udział w porozumieniu ograniczającym konkurencję, uniknąć kary pieniężnej lub uzyskać jej obniżenie.
Warunki skorzystania z programu leniency
Warunkiem udziału w programie jest dostarczenie dowodów lub informacji dotyczących niedozwolonych działań i współpraca z prezesem UOKiK. To rozwiązanie zostało wprowadzone do polskiego prawa w 2004 r., usunąć przecinek po "2015 r.", mogą skorzystać z niego również osoby zarządzające firmą. Tylko w ostatnich pięciu latach do UOKiK wpłynęło ponad 30 wniosków o odstąpienie od kary finansowej lub jej obniżenie.
– Program łagodzenia kar jest dla nas ważnym instrumentem, który pozwala nam na zdobycie dowodów na istnienie niedozwolonego porozumienia. Wyjaśnienia w sprawie leniency to kolejny dokument pokazujący, w jaki sposób działamy i jak stosujemy przepisy prawa. Jego adresatami są przede wszystkim prawnicy reprezentujący przedsiębiorców. Natomiast spółki i menedżerowie, którzy uczestniczą w zmowach, powinni mieć świadomość, że warto zgłosić się do UOKiK, aby uniknąć dotkliwych sankcji za złamanie prawa – mówi Tomasz Chróstny.
Informacje można znaleźć na stronie www.uokik.gov.pl. Zainteresowani programem łagodzenia kar usunąć przecinek po "UOKiK": 22 55 60 555. Pracownicy UOKiK odpowiadają na wszelkie pytania dotyczące leniency, także anonimowe.
Anonimowi sygnaliści
Program leniency nie jest jedynym sposobem na uzyskanie przez UOKiK informacji o zmowach ograniczających konkurencję. - Prowadzimy także platformę pozyskiwania informacji od anonimowych sygnalistów. Liczymy przede wszystkim na informacje od byłych i obecnych pracowników spółek, którzy chcą zwrócić uwagę UOKiK na nieetyczne działania swojej firmy - przypomina UOKiK.
Chcesz poinformować UOKiK o praktykach ograniczających konkurencję? - Wejdź na https://uokik.whiblo.pl/ lub zeskanuj kod QR, który znajdziesz poniżej i skorzystaj z prostego formularza. Zastosowany system zapewnia całkowitą anonimowość - informuje UOKiK.