Chcesz zostać funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej? Sprawdź, jakie wymagania trzeba spełnić, jakie dokumenty przygotować i przez jakie etapy postępowania kwalifikacyjnego przechodzi kandydat.
Jak zostać funkcjonariuszem służby Celno-Skarbowej? Oto podstawy prawne. Nabór do Służby Celno-Skarbowej (SCS) reguluje ustawa z dnia 16 listopada 2016 roku o Krajowej Administracji Skarbowej, czyli w skrócie KAS (Dz. U. z 2025 roku poz. 1131), w szczególności przepisy dotyczące funkcjonariuszy SCS (m.in. art. 151, art. 153, art. 155 ustawy o KAS) oraz rozporządzenia wykonawcze Ministra Finansów/Rozwoju.
SCS jest jednolitą umundurowaną formacją, którą tworzą wyłącznie funkcjonariusze, wykonujący zastrzeżony ustawowo zakres zadań kontrolnych (np. kontrola celno-skarbowa, określone czynności w oddziałach celnych).
Kto może zostać funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej? Warunki osobowe
Ustawodawca w art. 151 ustawy o KAS stawia następujące wymagania kandydatom:
- obywatelstwo polskie;
- korzystanie z pełni praw publicznych;
- niekaralność za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe (weryfikacja w Krajowym Rejestrze Karnym);
- co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe – rozumiane zgodnie z definicją z ustawy Prawo oświatowe;
- nieposzlakowana opinia;
- stan zdrowia (psychiczny i fizyczny) pozwalający na pełnienie służby na konkretnym stanowisku – oceny i weryfikacji dokonują komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Etapy postępowania kwalifikacyjnego do Służby Celno-Skarbowej
Przyjęcie kandydata do SCS następuje po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego, którego elementy szczegółowo określa art. 153 ustawy o KAS:
1. Złożenie dokumentów:
- kwestionariusz osobowy;
- dokumenty potwierdzające wymagane wykształcenie i kwalifikacje zawodowe;
- dokumenty dotyczące dotychczasowego zatrudnienia lub służby.
2. Test wiedzy – zakres tematyczny wskazuje rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 września 2021 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej
3. Test sprawności fizycznej – jego zakres również określa w/w rozporządzenie (ćwiczenia, normy).
4. Test psychologiczny i kompetencyjny – służy ocenie predyspozycji osobowościowych i kompetencji niezbędnych do służby.
5. Rozmowa kwalifikacyjna – ocenia motywację, kompetencje, zgodność profilu kandydata z potrzebami SCS.
6. Ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej do służby:
- kandydat rekomendowany w postępowaniu jest kierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (na podstawie art. 207 ustawy o KAS);
- komisja wydaje orzeczenie o zdolności do służby w SCS (fizycznej i psychicznej).
7. Sprawdzenie prawdziwości danych – w ewidencjach, rejestrach i kartotekach weryfikuje się dane z kwestionariusza osobowego, m.in. informacje dotyczące niekaralności i zatrudnienia.
8. Badanie psychofizjologiczne – dodatkowy etap, obowiązkowy dla kandydatów do komórek wykonujących czynności o podwyższonym ryzyku (m.in. w oddziałach celnych granicznych, w obszarze czynności operacyjno-rozpoznawczych wskazanych w art. 113–133 ustawy o KAS). Badanie to rejestruje reakcje fizjologiczne na zadawane pytania i służy weryfikacji m.in. lojalności w służbie, potencjalnych patologii, uzależnień, nieujawnionych kontaktów z grupami przestępczymi, oraz ewentualnych nieprawidłowości majątkowych.
Kto zostanie przyjęty do służby?
Przyjęcie do SCS jest możliwe tylko w przypadku uzyskania: orzeczenia o zdolności fizycznej i psychicznej do służby oraz – tam gdzie badanie przeprowadzono – pozytywnej opinii z badania psychofizjologicznego.
Szef KAS może, z uwagi na uzasadnione potrzeby służby lub kwalifikacje kandydata, zwolnić go z etapów: test wiedzy, test sprawności fizycznej, test psychologiczny i kompetencyjny, rozmowa kwalifikacyjna, ustalenie zdolności fizycznej i psychicznej oraz badanie psychofizjologiczne.
Kandydat, który pozytywnie przeszedł nabór i został mianowany funkcjonariuszem SCS, wchodzi w służbę przygotowawczą, która kończy się egzaminem (art. 155 ustawy o KAS oraz rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 13 lipca 2017 r. w sprawie służby przygotowawczej w Służbie Celno-Skarbowej).