Samo odpowiednie wykształcenie nie wystarczy, by zostać funkcjonariuszem ABW. Kandydatów czekają rozmowy, badania psychologiczne, weryfikacja informacji o ich dotychczasowym życiu, komisja lekarska, i postępowanie sprawdzające
Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest służbą specjalną właściwą w sprawach ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego państwa i jego porządku konstytucyjnego. Zasady przyjmowania funkcjonariuszy określa przede wszystkim ustawa z 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (dalej: ustawa o ABW).
Kto może zostać funkcjonariuszem ABW?
Warunki przyjęcia określa art. 44 ustawy o ABW. Służbę w ABW może pełnić osoba posiadająca obywatelstwo polskie, korzystająca z pełni praw publicznych oraz wykazująca nieskazitelną postawę moralną, obywatelską i patriotyczną.
Kandydat musi również zapewniać zachowania tajemnicy zgodnie z wymaganiami przepisów o ochronie informacji niejawnych. Wymagane są co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz określone kwalifikacje zawodowe. Niezbędna jest także zdolność fizyczna i psychiczna do służby w formacji uzbrojonej, wymagającej szczególnej dyscypliny służbowej, której kandydat jest gotowy się podporządkować.
Jak rozpoczyna się postępowanie?
Szczegółowe zasady naboru określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 29 listopada 2002 r., w sprawie wzoru kwestionariusza osobowego oraz szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego wobec kandydatów do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Postępowanie rozpoczyna się od przyjęcia przez właściwą komórkę kadrową pisemnego podania kandydata o przyjęcie do służby. Kandydat przedstawia również kwestionariusz osobowy oraz dokumenty potwierdzające m.in. wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i dotychczasowe zatrudnienie.
Rozmowa i badanie psychologiczne
Jednym z pierwszych elementów postępowania jest rozmowa kwalifikacyjna. Służy ona ustaleniu przydatności kandydata do służby w ABW oraz jego motywacji do jej podjęcia.
Przeprowadzane jest także badanie psychologiczne, którego celem jest uzyskanie opinii określającej predyspozycje intelektualne i osobowościowe kandydata do pełnienia służby.
Weryfikacja kandydata
Postępowanie obejmuje sprawdzenie prawdziwości danych podanych w kwestionariuszu osobowym w odpowiednich ewidencjach, rejestrach i kartotekach.
Przepisy przewidują również wywiad w miejscu zamieszkania, nauki, pracy lub służby kandydata oraz uzyskanie opinii od osób go polecających. Nabór do ABW obejmuje więc szerszą weryfikację niż sprawdzenie samych dokumentów i kwalifikacji zawodowych.
Komisja lekarska i postępowanie sprawdzające
Zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby ustala właściwa komisja lekarska ABW podległa szefowi Agencji (art. 45 ustawy o ABW).
Konieczne jest również przeprowadzenie odpowiedniego postępowania sprawdzającego, którego celem jest ustalenie, czy kandydat daje rękojmię zachowania tajemnicy wymaganej przez przepisy o ochronie informacji niejawnych.
Dodatkowe sprawdziany
Jeżeli kandydat ubiega się o stanowisko wymagające szczególnych umiejętności lub predyspozycji, postępowanie może zostać rozszerzone (art. 46 ust. 2 ustawy o ABW).
Przepisy wykonawcze pozwalają wówczas przeprowadzić m.in. egzamin sprawności fizycznej, badanie psychotechniczne, test wiedzy, test umiejętności, test językowy, rozmowę kompetencyjną oraz badanie psychofizjologiczne. W przypadku kandydata do grupy antyterrorystycznej egzamin sprawności fizycznej jest obowiązkowy.
Czy przejście wszystkich etapów gwarantuje przyjęcie?
Nie. Przepisy pozwalają kierownikowi właściwej komórki kadrowej lub jego zastępcy odmówić poddania kandydata postępowaniu albo przerwać je w każdym czasie, jeżeli kandydat nie spełnia wymagań ustawowych lub jego kwalifikacje lub predyspozycje zostaną uznane za niewystarczające do służby w ABW.
Podsumowanie
Droga do służby w ABW obejmuje znacznie więcej niż ocenę wykształcenia. Kandydat przechodzi rozmowę kwalifikacyjną, badanie psychologiczne, weryfikację danych i wywiad, badania komisji lekarskiej oraz postępowanie sprawdzające. Przy stanowiskach wymagających szczególnych predyspozycji mogą dojść kolejne testy i badania.