Jak zostać kontrolerem Najwyższej Izby Kontroli? Kandydaci muszą spełnić określone wymagania dotyczące wykształcenia, obywatelstwa i niekaralności, a następnie przejść postępowanie kwalifikacyjne.
Najwyższa Izba Kontroli jest naczelnym organem kontroli państwowej. Bada m.in. legalność, gospodarność, celowość i rzetelność działalności kontrolowanych jednostek organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych. Zasady zatrudniania kontrolerów określa ustawa z 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (dalej: ustawa o NIK).
Kto może zostać kontrolerem NIK?
Podstawowe wymagania określa art. 67 ustawy o NIK. Kontrolerem może zostać osoba posiadająca obywatelstwo polskie, pełną zdolność do czynności prawnych i korzystająca z pełni praw publicznych.
Kandydat nie może być karany za przestępstwo umyślne. Musi również posiadać wykształcenie wyższe oraz stan zdrowia pozwalający na zatrudnienie na określonym stanowisku. Ustawa o NIK nie wymaga od wszystkich kandydatów ukończenia studiów prawniczych. W NIK pracują także specjaliści z zakresu ekonomii, finansów, rachunkowości, administracji i dziedzin technicznych.
Jakie stanowiska obejmuje nabór?
Ustawa o NIK przewiduje kilka stanowisk kontrolerskich, m.in. młodszego inspektora, inspektora, starszego inspektora, specjalistę kontroli państwowej, głównego specjalistę oraz doradcę prawnego, ekonomicznego lub technicznego (art. 66a ustawy o NIK).
Wymagania dotyczące doświadczenia i kwalifikacji zależą od stanowiska. Różne kompetencje mogą być wymagane od początkującego inspektora i od specjalisty prowadzącego skomplikowane kontrole finansowe.
Jak przebiega rekrutacja?
Zgodnie z art. 69a ustawy o NIK, nabór na określone stanowiska kontrolerskie odbywa się w drodze otwartego i konkurencyjnego postępowania kwalifikacyjnego. Decyzję o jego przeprowadzeniu podejmuje Prezes NIK. Informacja o naborze jest publicznie ogłaszana, a kandydaci przedstawiają dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań.
Szczegółowe zasady określa zarządzenie Prezesa NIK wydane na podstawie art. 69d ustawy o NIK. Postępowanie służy sprawdzeniu i ocenie wiedzy, kwalifikacji oraz przydatności zawodowej kandydatów.
Listę osób zakwalifikowanych do pracy w wyniku naboru udostępnia się w miejscu powszechnie dostępnym we wszystkich jednostkach organizacyjnych NIK, a także przez udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej, w terminie 14 dni od dnia zakończenia naboru.
Pierwsze zatrudnienie i aplikacja
Stosunek pracy z kontrolerem nawiązuje się na podstawie mianowania, poprzedzonego umową o pracę na czas nie dłuższy niż 3 lata. (art. 68 ustawy).
Warunkiem zatrudnienia na podstawie mianowania jest ukończenie aplikacji kontrolerskiej i zdanie egzaminu przed komisją powołaną przez Prezesa NIK. Aplikacja służy teoretycznemu i praktycznemu przygotowaniu do wykonywania oraz nadzorowania czynności kontrolnych. Obejmuje poznanie zasad prowadzenia kontroli, oceny dokumentów i formułowania ustaleń pokontrolnych.
Mianowanie na kontrolera
Po spełnieniu ustawowych wymagań i pozytywnym zdaniu egzaminu kontroler może zostać zatrudniony na podstawie mianowania przez Prezesa NIK. Przy mianowaniu składa ślubowanie przewidziane w art. 70 ustawy. Od tego momentu jego stosunek pracy podlega szczególnym regulacjom właściwym dla kontrolerów NIK.
Ustawa przewiduje także możliwość przeniesienia członka korpusu służby cywilnej na stanowisko kontrolera na zasadach określonych w art. 68a.
Podsumowanie
Aby zostać kontrolerem NIK, należy posiadać wyższe wykształcenie, spełniać wymagania dotyczące obywatelstwa, niekaralności i stanu zdrowia oraz pomyślnie przejść otwarty nabór. Podstawową drogą do mianowania jest zatrudnienie w NIK, odbycie aplikacji kontrolerskiej i zdanie egzaminu. Zawód pozostaje dostępny dla absolwentów różnych kierunków studiów, zależnie od specjalizacji i wymagań stanowiska.