Zamawiający nie może żądać określenia cen robót dodatkowych w ofercie przetargowej

Marek Okniński
11.05.2009 12:57
A A A
W praktyce udzielania zamówień publicznych coraz częściej występują sytuacje w których zamawiający nakłada na wykonawców wymóg, aby ewentualne roboty dodatkowe były realizowane wg cen zawartych w złożonych ofertach przetargowych. Tymczasem tego rodzaju warunek nie znajduje oparcia w obowiązującym stanie prawnym.

Ustawa Prawo zamówień publicznych w art. 67 ust. 1 pkt. 5 przewiduje możliwość udzielania w trybie z wolnej ręki dotychczasowemu wykonawcy robót budowlanych lub usług zamówień dodatkowych nieobjętych zamówieniem podstawowym niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia, jeżeli:

a) z przyczyn technicznych lub gospodarczych oddzielenie zamówienia dodatkowego od zamówienia podstawowego wymagałoby poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów lub

b) wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (przykładowo można wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2006 r. sygn. akt: III SA/Wa 874/06) poprzez pojęcie zamówienia dodatkowego należy rozumieć wyłącznie zamówienie funkcjonalnie wynikające z zamówienia podstawowego, którego istnienia wcześniej nie można było przewidzieć oraz którego nie można oddzielić od zamówienia podstawowego ze względów technologicznych. Z istoty zamówienia dodatkowego wynika, że dotyczy ono wyłącznie robót budowlanych i usług, a nie zakupu sprzętu.

Zapamiętaj

Zamówieniem dodatkowym nie może być zamówienie, które musi zostać udzielone na skutek błędnie przeprowadzonego poprzednio postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub gdy inwestor (zamawiający) dopuścił do zaistnienia błędów w procesie inwestycyjnym. (teza z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2000 r. sygn. akt II SA/2169/99).

Biorąc pod uwagę specyfikę zamówień dodatkowych, których wystąpienie nie jest możliwe do uprzedniego przewidzenia, trudno uznać za prawidłowe działanie zamawiającego polegające na określeniu w treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymogów, aby wynagrodzenie wykonawcy uwzględniało również zamówienia dodatkowe lub aby złożone oferty przetargowe zawierały stawki wynagrodzeń jakie będą stosowane przy rozliczaniu robót zlecanych jako zamówienia dodatkowe. Wskazać należy, iż w wyroku Zespołu Arbitrów (sygn. akt UZP/ZO/0947/06) podniesiono, że zamówienia dodatkowe stanowią oddzielne zamówienie i nie mogą być wliczone w cenę robót budowlanych. Przedmiot zamówienia dodatkowego nie jest i nie może być objęty zakresem zamówienia podstawowego. Choć zamówienie dodatkowe jest powiązane z podstawowym, jednak stanowi nowe i samodzielne zamówienie, za które wykonawcy należy się odrębne wynagrodzenie.

Reasumując stwierdzić należy, że zapisy zawarte w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dotyczące ustalania cen za realizację zamówień dodatkowych już w składanej ofercie przetargowej mogą być przedmiotem protestów wnoszonych przez wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego.

Podstawa prawna:

- ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 223 poz. 1655 z późn. zm.).