Partnerzy serwisu:
Już za cztery lata na kolei w Polsce ma funkcjonować kompleksowy system zakupu biletów - rozwiązanie dobrze znane na Zachodzie Europy, dzięki któremu kolej jest tam bardzo popularna, a przede wszystkim zintegrowana z innymi środkami transportu publicznego.

Na stworzenie kompleksowego systemu zakupu biletów mają popłynąć środki z Krajowego Programu Odbudowy (KPO). Ma on być szansą dla samej kolei, ale także m.in. dla prywatnych i samorządowych przewoźników autobusowych oraz firm wyspecjalizowanych w tworzeniu transportowych rozwiązań informatycznych. Nowy system ma mieć charakter otwarty – pozwoli na dołączanie do niego różnych operatorów transportu publicznego.

Do niedawna tworzenie wspólnego systemu biletowego szło kolejarzom dość opornie. Od początku XXI wieku, kiedy dawne jednolite przedsiębiorstwo Polskie Koleje Państwowe podzielono na kilkanaście podmiotów, oraz w latach następnych, kiedy na krajowym rynku przewozowym zaczęli pojawiać się przewoźnicy kolejowi należący do samorządów wojewódzkich, pasażerowie musieli pamiętać o konieczności zakupu różnych biletów drukowanych i sprzedawanych przez odmienne podmioty.

System zakupu biletów kolejowych – jak to robią inni?

Rozwiązania stosowane np. w Szwajcarii pozostawały (i wciąż pozostają) w sferze marzeń Polaków. W tym niewielkim kraju integracja różnych środków transportu jest doprowadzona do perfekcji – podróżny może kupić jeden bilet, obejmujący zarówno kolej , jak i komunikację miejską, oraz np. przeprawy promowe. System ten jest powiązany z branżą turystyczną, pozwala też na otrzymywanie zniżek na zakup biletów na wydarzenia kulturalne i do muzeów.

Podobne rozwiązania są też dostępne w innym, mocno „kolejowym" kraju – Austrii. W 2021 r. wprowadzono tam tzw. Bilet Klimatyczny. Kupując go, podróżni mogą przez rok jeździć bez ograniczeń niemal całą komunikacją zbiorową – w tym także pociągami kolei państwowych i przewoźników prywatnych oraz pojazdami regionalnych organizatorów transportu publicznego.

Rozwiązania te wychodzą naprzeciw nowoczesnemu myśleniu o transporcie publicznym – zdigitalizowanemu, zintegrowanemu, jak najwygodniejszemu dla pasażera, który przecież nie musi znać na pamięć wszystkich taryf i regulaminów, ani orientować się, pociągiem którego przewoźnika właśnie jedzie.

Wspólny Bilet - problemem są pieniądze

W naszym kraju takie rozwiązania to wciąż melodia przyszłości, chociaż od 2018 r. realizowany jest projekt o nazwie Wspólny Bilet. Integruje on ofertę przewoźników z Grupy PKP oraz kolei regionalnych. W projekcie tym uczestniczy już 9 przewoźników – w tym PKP Intercity, Polregio, PKP SKM w Trójmieście oraz 6 podmiotów regionalnych. Dzięki Wspólnemu Biletowi pasażerowie mogą planować łączone podróże koleją po Polsce, kupując jeden bilet na cały przejazd.

Wspólny Bilet powstał pod auspicjami Ministerstwa Infrastruktury, a spółką odpowiedzialną za utrzymanie i jego rozwój jest PKP Informatyka. Przed stworzeniem takiego rozwiązania przez wiele lat jakakolwiek integracja w tej sferze opierała się właściwie wyłącznie na dość rachitycznej i incydentalnej współpracy pomiędzy poszczególnymi przewoźnikami, zawierającymi oddzielne porozumienia, dotyczące wzajemnych rozliczeń. Problemem zawsze jednak pozostawały pieniądze – a konkretnie sposób rozliczeń i stosowanie odmiennych taryf przez poszczególne podmioty.

Wspólny Bilet to za mało – potrzeba dalszej integracji

Nie ulega jednak wątpliwości, że obecnie funkcjonujący Wspólny Bilet to za mało. Digitalizacja kolei w Polsce, mająca na celu zwiększenie jej popularności, a w efekcie zmniejszenie tzw. śladu węglowego mobilności w naszym kraju, wymaga dalszej integracji transportu kolejowego z np. przewoźnikami autobusowymi i komunikacją miejską. Z tego powodu jednym z tzw. kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy , do osiągnięcia których zobowiązał się polski rząd, jest stworzenie kompleksowego systemu zakupu biletów - otwartego dla wszystkich zainteresowanych przewoźników i organizatorów transportu. Ma on inkorporować dotychczasowe rozwiązania wypracowane w ramach Wspólnego Biletu – chodzi tutaj np. o wyliczanie ceny zakupu biletu na podstawie jednej, wspólnej taryfy, z zachowaniem jej degresywności pomimo zmiany środka transportu (tzn. im dalej jedziemy, tym mniej płacimy w przeliczeniu na przebyty kilometr).

Nowy system zakupu biletów za darmo dla wszystkich chętnych

Zapisy KPO, wypracowane przez rząd i Komisję Europejską, wskazują na konieczność udostępnienia - w ramach rozwoju systemu - specjalnego modułu, pozwalającego na dostęp do niego przewoźnikom i organizatorom w celu samodzielnej parametryzacji oferty. Za tym określeniem kryje się umożliwienie każdemu z tych podmiotów swobodnej realizacji własnej strategii sprzedaży usług.

Co niezwykle istotne i ważne dla przewoźników, samorządów oraz firm informatycznych, pracujących dla poszczególnych spółek transportowych – wsparcie ze środków KPO ma pozwolić na udostępnienie wspomnianego modułu wszystkim chętnym bez pobierania żadnych opłat. Ma to ogromne znaczenie np. dla przewoźników regionalnych i organizatorów transportu miejskiego, pracujących nad własnymi rozwiązaniami IT (aplikacje, systemy mobilnej sprzedaży biletów itd.).

Funkcjonalności systemu mają również umożliwiać jego umiędzynarodowienie. Komisja Europejska wymaga bowiem, aby w jego tworzeniu uwzględnić trwające prace nad platformą Trans Europe Express 2.0 (TEE 2.0). Jej celem jest utworzenie ogólnounijnego systemu szybkich połączeń kolejowych (obejmującego także pociągi nocne) pomiędzy głównymi miastami Unii Europejskiej. Architektura polskiego systemu, który powstanie przy wsparciu środków z KPO, ma umożliwiać bezproblemowy dostęp do polskiej oferty połączeń kolejowych przez operatorów analogicznych systemów zagranicznych.

Osiągnięcie „kamienia milowego" KPO dotyczącego stworzenia zintegrowanego kolejowego systemu biletowego zaplanowane jest najpóźniej na 30. czerwca 2026 r. Wydaje się jednak, że realizacja tego celu możliwa jest wcześniej.

  • KPO: Nowe pojazdy dla nowej mobilności

    krajowy plan odbudowy
    MG
    Kwestie dotyczące konieczności wdrożenia ogromnych zmian w polskiej rzeczywistości transportowej zostały potraktowane przez krajowych i unijnych urzędników niezwykle szeroko.
    Krajowy Plan Odbudowy zatwierdzony przez Komisję Europejską.
  • Logistyka na zakręcie. Przewoźników czeka kolejne wyzwanie

    logistyka
    Paweł Wojciechowski
    Z początkiem lutego w życie weszły nowe unijne przepisy regulujące pracę kierowców na trasach międzynarodowych. Przewoźnicy skarżą się, że tracą konkurencyjność na rynku europejskim. Rozchwianie rynku transportowego spowodują też nowe sankcje nałożone na Rosję i odpływ kierowców z Ukrainy.
    Ciężarówki, transport (zdjęcie ilustracyjne)
  • Program Kolej Plus. Rząd dwukrotnie zwiększył budżet, ale są powody do obaw

    inwestycje kolejowe
    Dariusz Brzostek
    Znamy już ostateczną listę projektów, które zostaną zrealizowane w ramach programu Kolej Plus. W środę wybrano 34 inwestycje kolejowe zamiast 17 zaplanowanych wcześniej. Ekspert: "To przełomowy projekt, ale obawiam się, że mogą być problemy z jego realizacją".
    Pociąg