Czy można wybrać dostawcę komputerów w trybie zapytania o cenę ?

Marek Okniński
17.05.2010 , aktualizacja: 06.12.2010 11:52
A A A
Fot. Shutterstock

Fot. Shutterstock

Czy możliwe jest udzielenie zamówienia na zakup komputerów w trybie zapytania o cenę, jeżeli zakup finansowany jest ze środków z programu operacyjnego UE?
Po pierwsze należy zauważyć, że tryb zapytania o cenę nie jest procedurą udzielenia zamówienia publicznego zapewniającą pełną konkurencję wśród podmiotów ubiegających się o jego uzyskanie. Ponadto procedura trybu zapytania o cenę nie znajduje odpowiednika w procedurach udzielania zamówień publicznych określonych przez dyrektywę klasyczną 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Dlatego też w przypadku gdy przedmiot zamówienia opłacany jest z wykorzystaniem środków pochodzących z programów finansowanych przez UE należy w sposób szczególny dążyć do zapewnienia pełnej konkurencyjności postępowania.

Zastosowanie trybu zapytania o cenę wymaga jednoczesnego zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 70 ustawy PZP a dotyczących powszechnej dostępności i ustalonych standardów jakościowych dostawy objętej przedmiotem zamówienia. Obie cechy przedmiotu zamówienia tj, powszechna dostępność i ustalone standardy jakościowe muszą występować jednocześnie. Przy ocenie poprawności działania zamawiającego przy wyborze trybu udzielenia zamówienia warto wziąć pod uwagę dotychczasowe piśmiennictwo związane z trybem zapytania o cenę.

Przykładowo w opinii Urzędu Zamówień Publicznych odnośnie wyboru trybów niekonkurencyjnych (a takim jest jak sam potwierdza zamawiający tryb zapytania o cenę) czytamy "Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych [ ] jest aktem implementującym przepisy wspólnotowe z zakresu zamówień publicznych (dyrektywy: 2004/17/WE i 2004/18/WE). Dokonując wykładni przepisów ustawy należy uwzględniać orzecznictwo polskich sądów oraz Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS). Ustawa w art. 10 ust. 1 jako podstawowe tryby udzielania zamówień publicznych wymienia przetarg nieograniczony i przetarg ograniczony. Skorzystanie z możliwości przeprowadzenia postępowania w trybie negocjacji z ogłoszeniem, negocjacji bez ogłoszenia, dialogu konkurencyjnego oraz w trybie z wolnej ręki uzależnione jest od wystąpienia przesłanek określonych w ustawie. Ze względu na to, że zastosowanie ww. trybów jest wyjątkiem od ogólnej zasady przesłanki ich zastosowania należy interpretować ściśle, a podmiot, który się na nie powołuje musi być w stanie je udowodnić. (Orzeczenie ETS z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-318/94 KE przeciwko Republice Federalnej Niemiec, pkt 13 oraz orzeczenie ETS z dnia 10 kwietnia 2003 r. w połączonych sprawach C-20/01 oraz C-28/01 KE przeciwko Republice Federalnej Niemiec, pkt 58; wyrok SN z dnia 6 lipca 2001 r. sygn. akt III EN 16/01; wyrok NSA z dnia 28 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 2064/01). [ ].".

W oparciu o tak interpretowaną zasadę prymatu przetargowych trybów postępowania do udzielania zamówień publicznych (art. 10 Pzp i art. 28 Dyrektywy Klasycznej) dla zastosowania trybu zapytania o cenę, w odniesieniu do zamówień współfinansowanych ze środków UE, szczególnie istotnym jest merytoryczne wykazanie uzasadnienia faktycznego zastosowanego trybu zapytania o cenę. Ustawa Prawo zamówień publicznych nie określa bliżej co należy rozumieć przez "dostawy powszechnie dostępne o ustalonych standardach jakościowych". Kierując się wykładnią językową, ustawowe pojęcie "powszechnie dostępny" należałoby rozumieć jako "dotyczący wszystkich, wszystkiego". Podobnie jak "ustalone standardy jakościowe" pojmowane jako "przeciętne typy, wzorce, wyroby odpowiadające przeciętnym wymaganiom". Ocena, czy dany przedmiot zamówienia spełnia kryteria "powszechnej dostępności" i "ustalonych standardów jakościowych" należy w całości do zamawiającego.

W doktrynie utrzymuje się, że dostawy i usługi powszechnie dostępne to dobra popularne i łatwo osiągalne, zaspokajające potrzeby wszystkich kategorii odbiorców publicznych i prywatnych, które oferuje się wszędzie, zarówno na rynku lokalnym jak i ogólnokrajowym. Taki standardowy charakter na rynku dostaw mają np. żywność, materiały biurowe, opał, paliwo. Nie są nimi zaś przedmioty specjalnego przeznaczenia albo rzeczy objęte wyłączną dystrybucją handlową ze strony określonej sieci dealerów. Ustalone standardy jakościowe to przede wszystkim takie parametry które są tak znane na rynku, że nie wymagają rozwiniętego opisu przedmiotu zamówienia np. waga, gabaryty, wytrzymałość, trwałość.

Zamawiający aby zastosować tryb zapytania o cenę powinien wobec wynikającego z ustawy PZP prymatu trybów przetargowych wykazać, że do całego przedmiotu zamówienia istnieją ustalone standardy. Podkreślić należy, iż o powszechnej dostępności dostaw świadczyć może np. wielkość podmiotów występujących na rynku i zajmujących się dostawą określonych typowych produktów. Natomiast przez "ustalone standardy jakościowe" rozumieć należy wyroby standardowe odpowiadające przeciętnym wymaganiom. Tym samym, w przypadku zamówienia na dostawę sprzętu komputerowego nie można przyjąć, iż przesłanka powszechnej dostępności została spełniona oraz uznać tego sprzętu za produkty o ustalonych standardach jakościowych. Nie są to bowiem produkty typowe, charakteryzujące się małym stopniem złożoności, łatwo dające się porównać np. pod względem jakości, funkcjonalności, czy też posiadanych parametrów z innymi produktami.

Zapamiętaj!

Zastosowanie trybu zapytania o cenę do zakupu sprzętu komputerowego może zostać uznane za naruszenie ustawy Prawo zamówień publicznych.

W konsekwencji udzielenia zamówienia w trybie zapytania o cenę na zakup sprzętu komputerowego, zamawiający powinien się liczyć z możliwością, zakwestionowania poprawności wyboru trybu udzielenia zamówienia poprzez wniesienie odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej np. przez wykonawcę nie zaproszonego do udziału w postępowaniu. W sytuacji gdy zamówienie jest w części opłacane ze środków przekazywanych w ramach programów operacyjnych UE, należy liczyć się również z możliwością nałożenia korekty finansowej z tytułu nieprawidłowego wyboru trybu udzielenia zamówienia. Korekta nałożona na zamawiającego może wynieść do 25% przyznanych środków.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 223 poz. 1655 z późn. zm).

Zobacz także