Oferty równoważne - uprawnienia zamawiającego

Marek Okniński
22.11.2010 10:21
A A A
Uprawnienie nadane zamawiającemu do opisania przedmiotu zamówienia z wykorzystaniem znaków towarowych, patentów lub pochodzenia wynika z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych. Ze względu na wyjątkowy charakter wskazanego przepisu może być on jednak stosowany tylko w szczególnych sytuacjach i interpretowany ściśle, tj. wówczas, gdy jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia lub, gdy zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia za pomocą dostatecznie dokładnych określeń, a opisowi towarzyszą wyrazy: ?lub równoważne? albo podobne, co nadaje wymienionym konkretnym produktom charakter przykładowy.

Zasada

Zamawiający może korzystać z możliwości przewidzianej w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych wyłącznie gdy jest to obiektywnie uzasadnione.

Decydujące znacznie dla spełnienia wskazanej powyżej zasady mogą mieć specyficzne potrzeby zamawiającego, charakter prowadzonej przez niego działalności i jednocześnie obiektywny brak możliwości dokonania opisu przedmiotu zamówienia bez użycia nazw lub parametrów konkretnych produktów. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż w przypadku, gdy zamawiający decyduje się na opisanie przedmiotu zamówienia poprzez wskazanie na wyroby konkretnego producenta z jednoczesnym dopuszczeniem składania ofert równoważnych, jest on zobowiązany do dokładnego określenia wymagań dotyczących ofert równoważnych. W wyroku z dnia 07 kwietnia 2008 r. (KIO/UZP 254/08), Krajowa Izba Odwoławcza wskazała, iż "Dla oceny w postępowaniach, w których przewidziano składanie ofert równoważnych nie wystarczy językowa wykładnia pojęcia "równoważność", ale zawarte w SIWZ określenia uściślające wymogi zamawiającego, odnoszące się do dopuszczalnego przez niego zakresu równoważności". Zamawiający w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia powinien zatem doprecyzować zakres dopuszczalnej równoważności ofert.

Odnosząc się do uprawnień zamawiającego wynikających z art. 29 ust. 3 ustawy Pzp, prezentowanych w wyrokach Krajowej Izby Odwoławczej wskazać należy m.in. na następujące tezy KIO:

- Zamawiający ma prawo opisać swoje potrzeby w taki sposób, aby przedmiot zamówienia spełniał jego wymagania i zaspokajał potrzeby pod warunkiem, że dokonany opis nie narusza konkurencji ani równego traktowania wykonawców (KIO/UZP 80/07);

- Dokonanie opisu przedmiotu zamówienia z zachowaniem zasad ustawowych nie jest jednoznaczne z koniecznością zapewnienia możliwości realizacji zamówienia przez wszystkie podmioty działające na rynku w danej branży (KIO/UZP 80/07);

- Okoliczność, iż dostawa określonego urządzenia stanowi trudność czy jest nawet niemożliwa dla odwołującego nie stanowi podstawy do uznania, że Zamawiający naruszył zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców (KIO/UZP 91/09, 510/08);

- Określenie przedmiotu zamówienia stanowi integralną decyzję Zamawiającego. Ma on prawo dokonać oceny własnych potrzeb i po ustaleniu czynników obiektywnie uzasadnionych opisać przedmiot zamówienia. Ustawa Pzp nie nakazuje bowiem Zamawiającemu, jak słusznie podniósł Zamawiający na rozprawie, ścisłego stosowania norm, jak również nie zakazuje określenia dodatkowych cech wyrobu niezbędnych do należytego zabezpieczenia interesów Zamawiającego (KIO/UZP1779/09);

- Granicę swobody Zamawiającego w tym zakresie stanowi sformułowanie przez zamawiającego takich wymogów, które mogłyby utrudniać uczciwą konkurencję. Określenie wysokich, ale możliwych do spełnienia wymagań przedmiotu zamówienia, które pozostają w związku z samym zamówieniem i celem, jaki poprzez dane zamówienie zamierza osiągnąć zamawiający nie niweczy realizacji zasady uczciwej konkurencji (KIO/UZP 1602/09).

- To zamawiający jest gospodarzem postępowania o udzielenie zamówienia, którego przeprowadzenie ma doprowadzić do zaspokojenia jego potrzeb. Nie można absolutyzować art. 29 ust. 2 ustawy, gdyż realizacja zakazu ograniczenia uczciwej konkurencji nie może doprowadzić do takiego opisu przedmiotu zamówienia, który eliminowałby różnice między produktami oferowanymi przez poszczególnych wykonawców oraz odbierał zamawiającemu prawo do takiego sformułowania treści siwz umożliwiającego dokonanie wyboru spośród produktów różnych wykonawców, takiego, który najbardziej odpowiada jego indywidualnym potrzebom (KIO/UZP 373/10).