Kiedy można unieważnić przetarg ze względu na brak interesu społecznego?

O unieważnieniu postępowania zamawiający zawiadamia równocześnie wszystkich wykonawców, którzy:

- ubiegali się o udzielenie zamówienia - unieważnienie przed upływem terminu składania ofert,

- złożyli oferty - unieważnienie po upływie termin składania ofert

W przypadku, gdy unieważnienie postępowania nastąpiło z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, wykonawcom, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu, przysługuje roszczenie o zwrot uzasadnionych kosztów uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności kosztów przygotowania oferty.

Warto pamiętać, iż zamawiający na wniosek wykonawcy, zawiadamia o wszczęciu kolejnego postępowania, które dotyczy tego samego przedmiotu zamówienia lub obejmuje ten sam przedmiot zamówienia, co postępowanie unieważnione.

Jedną z samodzielnych przesłanek skutkujących unieważnieniem postępowania o zamówienie publiczne jest sytuacja, w której zamawiający uzna, iż wystąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym, czego nie można było wcześniej przewidzieć. **

Do zastosowania powołanego przepisu konieczne jest stwierdzenie, że zmiana rzeczywiście wystąpiła, a nie powstała jedynie możliwość jej wystąpienia.

Zamawiający musi przy tym wykazać, że nastąpiła istotna zmiana okoliczności powodująca, że prowadzenie postępowania lub wykonanie zamówienia nie leży w interesie publicznym oraz, że przy zachowaniu należytej staranności nie można było jej wcześniej przewidzieć.

Unieważnienie postępowania może nastąpić w każdym momencie postępowania, nawet po wyborze oferty i powiadomieniu o tym wszystkich wykonawców, aż do chwili podpisania umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Zgodnie z Wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2003 r. sygn. akt V Ca 2224/03 "istotna zmiana okoliczności to kategoria obiektywna, ściśle powiązana z przedmiotem i terminem wykonania zadania objętego postępowaniem o zamówienie publiczne, która w określonych warunkach powoduje, iż dalsze kontynuowanie postępowania przetargowego narusza interes publiczny, któremu miało służyć to postępowanie".

Ponadto Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 10 lipca 2002 r. (V Ca 960/02) stwierdził, iż nie można postawić znaku równości pomiędzy interesem publicznym a brakiem środków na realizację przedsięwzięcia, objętego postępowaniem o udzielenie zamówienia.

W myśl uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 1997 r. za interes publiczny należy bez wątpienia uznawać korzyści uzyskiwane w wyniku realizacji przedsięwzięć służących ogółowi w zakresie zadań ciążących na administracji rządowej oraz samorządowej, realizowanych w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, związanych np. z ochroną zdrowia, oświaty, kultury, porządku publicznego. W konsekwencji interesu społecznego nie można utożsamiać z interesem zamawiającego.

Definicję braku możliwości przewidzenia zmiany odnajdziemy w wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 27 lutego 2009 r. sygn. akt, KIO/UZP 176/09, w którym Izba zgodnie z doktryną uznała, iż okoliczności nieprzewidziane muszą mieć charakter trwały i nieprzewidywalny dla zamawiającego w chwili wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego.

* Art. 93 ust. 1 pkt. 1 - 7 ustawy Prawo zamówień publicznych określa sytuacje których zaistnienie obliguje zamawiającego do unieważnienia postępowania o zamówienie publiczne.

** Art. 93 ust. 1 pkt. 6 ustawy PZP.