Prokura, czyli szczególny rodzaj pełnomocnictwa

Marek Okniński
31.10.2013 , aktualizacja: 30.10.2013 13:44
A A A
Ustanawianie prokurenta jest coraz częstszą praktyką, gdyż umożliwia sprawne prowadzenie działalności przedsiębiorstwa bez konieczności angażowania właścicieli we wszystkie podejmowane działania.
Prokurent może wnosić środki ochrony prawnej przewidziane ustawą Prawo zamówień publicznych bez konieczności posiadania dodatkowych pełnomocnictw. Szereg oświadczeń oraz ofert składanych w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego podpisane jest przez prokurenta.

Prokury może udzielić każdy przedsiębiorca wpisany do rejestru, zaś prokurentem może być wyłącznie osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.

Ustanowienie prokurenta jest coraz częstszą praktyką, gdyż umożliwia sprawne prowadzenie działalności przedsiębiorstwa bez konieczności angażowania właścicieli we wszystkie podejmowane działania.

Definicja prokury

Zgodnie z zawartą w Kodeksie cywilnym definicją, prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, które obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego z prokurą możemy mieć do czynienia w przypadku przedsiębiorstw podlegających obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorstw.

Podobnie jak prokurenci tak i osoby posiadające pełnomocnictwo ogólne mogą podpisywać w imieniu reprezentowanego przedsiębiorcy oświadczenia oraz oferty składane w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Jednak uprawnienia prokurentów są szersze niż pełnomocników.

Pełnomocnictwo ogólne a prokura

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu (art. 98 KC). Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba, że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnych czynności.

Prokura zgodnie z definicją podaną powyżej dotyczy czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Z powyższego wynika, iż prokura daje szersze uprawnienia do reprezentowania przedsiębiorcy niż pełnomocnictwo.

Przykładem wyższości prokury nad pełnomocnictwem ogólnym mogą być na przykład czynności związane z wniesieniem środków odwoławczych przewidzianych w ustawie Prawo zamówień publicznych. Jeżeli odwołanie podpisuje pełnomocnik przedsiębiorcy musi on dysponować pisemnie udzielonym pełnomocnictwem rodzajowym do wniesienia środka odwoławczego. Prokurent natomiast ma pełne prawo wnieść w imieniu przedsiębiorcy stosowny środek odwoławczy, bez konieczności posiadania żadnych dodatkowych pełnomocnictw.

Prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie.

Przepisy nie ograniczają liczby prokurentów, jaka może zostać udzielona przez przedsiębiorcę. Każdy z prokurentów ma identyczny zakres umocowania - może dokonywać wszystkich czynności związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorca może również ustanowić prokurę łączną. Jeżeli kilku osobom została udzielona prokura łączna, to konieczne jest ich współdziałanie w zakresie wykonywanej prokury. W razie wygaśnięcia prokury jednego z prokurentów łącznych, nie jest możliwe samodzielne wykonywanie prokury przez pozostałego (pozostałych) prokurentów łącznych, jeśli do dokonania czynności wymagana była większa liczba prokurentów.

W przypadku prokury oddzielnej każdy z ustanowionych prokurentów może samodzielnie i jednoosobowo dokonywać czynności w zakresie posiadanego umocowania.

Kodeks cywilny przewiduje dla prokurenta możliwość ustanowiania pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności. Przepis art. 1096 KC oznacza, iż prokurent może udzielać zarówno pełnomocnictwa rodzajowego, jak i do poszczególnych czynności dotyczących prowadzenia przedsiębiorstwa. Zastrzeżenie w treści umocowania prokurenta zabraniające mu udzielania dalszych pełnomocnictw nie wywołuje skutków prawnych wobec osób trzecich. W doktrynie odrzuca się możliwość udzielenia przez prokurenta pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia przedsiębiorstwa.

Uprawnienia prokurenta w zakresie procedur związanych z zamówieniami publicznymi

W przypadku gdy przedsiębiorca ubiega się o uzyskanie zamówienia publicznego ustanowiony uprzednio prokurent może we wszystkich postępowaniach w szczególności:

- występować w imieniu przedsiębiorcy we wszystkich sprawach związanych z procedurą udzielenia zamówienia publicznego (w tym może podpisać wszystkie oświadczenia i dokumenty składane w przetargu, ofertę, umowę),

- udzielać pełnomocnictw rodzajowych do reprezentowania firmy we wszystkich sprawach związanych z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego np. do reprezentowania przedsiębiorcy przed Krajową Izbą Odwoławczą,