Zakup tonerów w orzecznictwie KIO

Marek Okniński
03.12.2021 09:00
A A A
Kryteria oceny ofert przetargowych

Kryteria oceny ofert przetargowych (fot.Shutterstock)

W konsekwencji orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, dbając o zapewnienie zasad uczciwej konkurencji wśród przedsiębiorców ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego na dostarczenie tuszy/tonerów istotnie wpływa na ograniczenie zakupu nowych materiałów eksploatacyjnych (nie regenerowanych).

Przedmiot zamówienia publicznego można opisać przez wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, jeżeli zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia w wystarczająco precyzyjny i zrozumiały sposób, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy ,,lub równoważny''[1].

W związku z powyższym znacząca grupa zamawiających stosuje w opisie przedmiotu zamówienia na zakup materiałów eksploatacyjnych sformułowania w rodzaju: wymagane jest dostarczenie tonerów „oryginalnych"; „nieregenerowanych"; „zgodny z zaleconymi przez producenta drukarek".

Powyższa praktyka powoduje jednak powstanie wątpliwości odnoszących się do pojęcia oryginalny. Nie jest bowiem jednoznaczne, czy w tym konkretnym przypadku „oryginalny" oznacza produkt wyprodukowany przez producenta sprzętu, czy też jest możliwe dostarczenie produktów innego producenta spełniającego wymogi techniczne producenta sprzętu. Niejasna jest relacja pomiędzy pojęciem „oryginalne", a „nieregenerowany" w szczególności czy mogą być produktami oryginalnymi produkty regenerowane i odwrotnie.

Wobec powyższego dążąc do zakupu tonerów wyprodukowanych przez producentów sprzętu, do którego tonery są przeznaczone część zamawiających ustala kryteria oceny ofert, które mają zapewnić brak możliwości skutecznego zaoferowania zamienników (ustalane kryteria promują tusze/tonery producentów sprzętu do którego są przeznaczone przewidując brak punktów dla tuszy/tonerów równoważnych do wskazanych w zapisach Specyfikacji Warunków Zamówienia).

Tego rodzaju działania Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) uznaje za sprzeczne z ustawą Prawo zamówień publicznych, gdyż w ocenie Izby naruszają zasadę konkurencyjności.

Przykładowo KIO w uchwale (KIO/KD16/20) dotyczącej przetargu na zakup materiałów eksploatacyjnych gdzie kryterium ceny stanowiło 30% wagi zaś kryterium jakości (70%) rozumianej jako rekomendowanie tonerów producenta urządzeń (70 pkt. miały otrzymać tonery rekomendowane przez producenta urządzeń a pozostałe tonery 0 pkt.) stwierdzono, że „zastosowanie określonych kryteriów oceny ofert nie może prowadzić do nieuzasadnionego ograniczania konkurencji, tj. ograniczenia, które nie da się usprawiedliwić obiektywnymi, uzasadnionymi potrzebami zamawiającego. Jakość zamawianych materiałów eksploatacyjnych może i powinna być przez zamawiającego promowana poprzez ocenę konkretnych cech czy właściwości zamawianych produktów, nie zaś przez wskazanie, że produkty określonego pochodzenia uzyskują dodatkowe punkty, podczas gdy te pochodzące od innych producentów takich punktów nie otrzymują, niezależnie od tego, czy faktycznie są produktami gorszej jakości, czy niespełniającymi konkretnych oczekiwań".

W konsekwencji orzecznictwo Krajowej Izby Odwoławczej, dbając o zapewnienie zasad uczciwej konkurencji wśród przedsiębiorców ubiegających się o uzyskanie zamówienia publicznego na dostarczenie tuszy/tonerów istotnie wpływa na ograniczenie zakupu nowych materiałów eksploatacyjnych (nie regenerowanych).

                                                                                              Autor: Marek Okniński

[1] Zgodnie z art. 99 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.)