Wyłączenie obowiązku wyjaśnienia rażąco niskiej ceny

Marek Okniński
08.03.2019 16:28
A A A
Rażąco niska cena

Rażąco niska cena (Agencja Gazeta)

Ustawa Prawo zamówień publicznych zobowiązuje zamawiającego do odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę realizacji zamówienia publicznego w stosunku do przedmiotu zamówienia.

Ustawa Prawo zamówień publicznych zobowiązuje zamawiającego do odrzucenia oferty zawierającej rażąco niską cenę realizacji zamówienia publicznego w stosunku do przedmiotu zamówienia. Przed podjęciem decyzji o odrzuceniu oferty z powodu rażąco niskiej ceny realizacji zamówienia zamawiający powinien na podstawie art. 90 ust. 1 Prawa zamówień publicznych zwrócić się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.

Istniejący na podstawie wyżej wskazanego artykułu ustawy Prawo zamówień publicznych obowiązek wezwania wykonawcy do wyjaśnienia poziomu ceny ofertowej doznaje jednak ograniczenia w sytuacji gdy przewidziany w tym przepisie poziom rozbieżności pomiędzy wartością szacunkową zamówienia a średnią arytmetyczną złożonych ofert wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia.

Okoliczności oczywiste uzasadniają rezygnację z uzyskania wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny.

Powyższą tezę uzasadnia wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 14 grudnia 2018 roku sygn. akt: KIO 2499/18.

W stanie faktycznym sprawy zamawiający wezwał wykonawcę, który złożył najtańszą ofertę do złożenia wyjaśnień w przedmiocie ceny jego oferty, ponieważ cena ta była o ponad 30% niższa od średniej arytmetycznej wszystkich złożonych ofert.

Skład orzekający zwrócił jednak w wydanym wyroku uwagę na fakt, że zgodnie z art. 90 ust. 1a pkt 1 ustawy Prawo zamówień publicznych, zamawiający co do zasady ma obowiązek w takiej sytuacji wezwać wykonawcę do wyjaśnień, z jednym wszakże wyjątkiem, mianowicie: gdy rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia. Innymi słowy, Ustawodawca w ww. przepisie przewidział wyjątek od obowiązku wzywania wykonawcy do wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny. Wyjątek ten dotyczy sytuacji, gdy wprawdzie cena oferty jest niższa o co najmniej 30% od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT lub od średniej arytmetycznej złożonych ofert, ale jednocześnie sytuacja ta jest wynikiem okoliczności oczywistych, nie wymagających wyjaśnienia.

W sprawie będącej przedmiotem wydanego wyroku Skład Orzekający uznał, że zaistniała sytuacja uzasadniająca odstąpienie od stosowania art. 90 ust. 1 pkt. 1a ustawy Prawo zamówień publicznych gdyż: „wartość szacunkowa zamówienia powiększona o należny podatek od towarów i usług wyniosła 6 mln zł, zaś w postępowaniu zostały złożone tylko dwie oferty. Z tych dwóch ofert, jedna (oferta najtańsza) ma cenę 6.398.500,50 zł brutto i jest tylko o ok. 6% wyższa od wartości szacunkowej zamówienia powiększonej o VAT, druga natomiast (oferta odwołującego) ma cenę 14.445.322,50 zł brutto i jest ponad dwukrotnie wyższa od wartości szacunkowej powiększonej o VAT. Cena drugiej oferty przesądziła o wysokiej średniej arytmetycznej złożonych ofert i o tym, że cena oferty wykonawcy tańszego okazała się niższa o ponad 30% od tej średniej. Należy jednak podkreślić, że o tak wysokiej średniej złożonych ofert przesądziło nie co najmniej kilka ofert, co świadczyłoby o tym, że co do zasady cena rynkowa zamówienia jest wysoka, ale przesądziła o tym cena jednej oferty. Fakt, że cena tylko jednej oferty (oferty odwołującego) jest tak wysoka, zwłaszcza w porównaniu do szacunku zamawiającego, nakazuje przyjąć, że to cena oferty odwołującego jest zawyżona, nie zaś - że cena oferty wykonawcy tańszego jest zaniżona.

Innymi słowy: w postępowaniu mamy do czynienia z trzema kwotami i dwie z nich: wartość szacunkowa powiększona o VAT oraz cena oferty wykonawcy tańszego oscylują wokół 6 mln zł, natomiast tylko jedna kwota, tj. cena oferty odwołującego oscyluje wokół kwoty ok. 14 mln zł. Gdyby w postępowaniu złożono więcej ofert z ceną zbliżoną do ceny odwołującego, można byłoby przyjąć, że to wartość zamówienia jest niedoszacowana i cena oferty wykonawcy tańszego jest zaniżona. Jednak mamy do czynienia z sytuacją, w której tylko cena oferty odwołującego oscyluje wokół 14 mln zł, pozostałe wartości w postępowaniu są natomiast zbliżone do kwoty ok. 6 mln zł. Powyższe świadczy o tym, że cena oferty odwołującego jest zawyżona. Ta zawyżona cena skutkowała wysoką średnią arytmetyczną złożonych ofert, co spowodowało, że oferta wykonawcy tańszego mimo że zbliżona do szacunku zamawiającego, okazała się być niższa od średniej arytmetycznej ofert. Powyższa sytuacja pozwala na uznanie, że rozbieżność pomiędzy ceną wykonawcy tańszego, a średnią arytmetyczną złożonych ofert, wynika z okoliczności oczywistych nie wymagających wyjaśnienia. Tą okolicznością oczywistą jest fakt, że to cena oferty odwołującego została zawyżona i sztucznie wpłynęła na wysoką średnią arytmetyczną złożonych ofert. Tym samym w przedmiotowym postępowaniu zamawiający był zwolniony z obowiązku wezwania wykonawcy tańszego do wyjaśnień w przedmiocie rażąco niskiej ceny”.

                                                                                                            Autor: Marek Okniński

Więcej o:
Zobacz także