Kto ma prawo wnieść odwołanie do KIO? Interes w uzyskaniu zamówienia w świetle art. 505 Pzp

W konsekwencji legitymacja do wniesienia środka ochrony prawnej w postaci odwołania służy tylko takiemu uczestnikowi postępowania, który wykaże interes w uzyskaniu zamówienia. Odwołujący musi dowieść, że posiada obiektywną, tj. wynikającą z rzeczywistej utraty możliwości uzyskania zamówienia lub ubiegania się o udzielenie zamówienia, potrzebę uzyskania określonego rozstrzygnięcia. Ponadto art. 505 ust. 1 Pzp wskazuje na interes w uzyskaniu danego zamówienia, a zatem interes ten dotyczyć musi tego konkretnego postępowania, w którym środek ochrony prawnej jest stosowany. Wnoszący odwołanie nie może powoływać się zatem na interes hipotetyczny, odnoszący się do innego zamówienia przewidywanego w przyszłości. 

Zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 28 listopada 2023 r. sygn. akt: KIO 3393/23:
Interes w uzyskaniu zamówienia oceniany jest na moment wniesienia odwołania. Ewentualne przyszłe czynności Zamawiającego, nieobjęte zakresem zaskarżenia nie mogą przesądzać o tym, czy wykonawca miał lub ma interes w uzyskaniu zamówienia. Izba wskazała, że z uwagi na to, że oferta odwołującego Wykonawcy została przez Zamawiającego odrzucona, wnosząc środek ochrony prawnej podjął on działania w sposób dwutorowy. Z jednej strony zakwestionował czynność odrzucenia jego oferty. To, w przypadku uznania tych zarzutów za zasadne, powodowałoby unieważnienie tej czynności i przywrócenie Wykonawcy szansy na uzyskanie zamówienia. Tym samym sytuacja odwołującego Wykonawcy w postępowaniu o udzielenie zamówienia uległaby poprawie. Z drugiej strony Wykonawca ten równolegle zakwestionował zaniechanie odrzucenia oferty konkurenta. To z kolei, w przypadku uznania tego zarzutu za zasadny, mogłoby doprowadzić do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego z uwagi na brak złożenia ofert niepodlegających odrzuceniu. W przypadku odrzucenia oferty odwołującego Wykonawcy oraz konkurenta doszłoby do unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia, ponieważ wszystkie pozostałe oferty również zostały odrzucone. Artykuł 505 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych wymaga wykazania interesu w uzyskaniu zamówienia. Przez "zamówienie" nie należy rozumieć konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, lecz przedmiot tego postępowania. Zgodnie z definicją zawartą w art. 7 pkt 32 ustawy Pzp zamówienie to umowa odpłatna zawierana między zamawiającym a wykonawcą, której przedmiotem jest nabycie przez zamawiającego od wybranego wykonawcy robót budowlanych, dostaw lub usług. A zatem interes w uzyskaniu zamówienia nie będzie materializował się wyłącznie w sytuacji, gdy wykonawca może uzyskać zamówienie (zawrzeć umowę) w ramach konkretnego postępowania o udzielenie zamówienia, którego dotyczy wniesione odwołanie. Może być także upatrywany we wszczęciu nowego postępowania o udzielenie tego zamówienia. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. m.in. wyrok TSUE z 11 maja 2017 r. w sprawie C-131/16 Archus et Gama), jak i w orzecznictwie Krajowej Izby Odwoławczej (por. m.in.: wyrok z 3 marca 2023 r., sygn. akt KIO 447/23,  wyrok z 31 marca 2023 r., sygn. akt KIO 728/23, KIO 751/23).