Problemy formalne dotyczące rozliczenia wynagrodzenia w formie ryczałtu

Marek Okniński
03.01.2011 , aktualizacja: 03.01.2011 11:13
A A A
W doktrynie przeważa pogląd, iż istotą ceny ryczałtowej jest ustalenie jej z góry. Charakter okoliczności, z uwagi na które nie przewidziano wielkości lub kosztu prac, nie ma większego znaczenia.
Ustalając cenę ryczałtową zamawiający nie musi przeprowadzać szczegółowej analizy kosztów realizacji przedmiotu zamówienia. W doktrynie przeważa pogląd, iż istotą ceny ryczałtowej jest ustalenie jej z góry, a charakter okoliczności, z uwagi na które nie przewidziano wielkości lub kosztu prac, nie ma większego znaczenia.

Wskazać należy, że zgodnie z wyrokiem Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 31 marca 2010 r. (sygn. akt: KIO/UZP 397/10) w warunkach ceny ryczałtowej, ryzyko uwzględnienia wszystkich prac wymaganych dla realizacji całości przedmiotu zamówienia zgodnie z opisem tego przedmiotu dokonanym przez zamawiającego w formie dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót oraz przedmiarów, spoczywa na wykonawcy. Biorąc pod uwagę powyższe, zamawiający nie ma obowiązku żądania złożenia w ofercie kosztorysów ofertowych. Dokumentacja projektowa, w tym przedmiary załączone do specyfikacji mają obrazować wykonawcy rozmiar, charakter i zakres robót, który podlega weryfikacji, ocenie i wycenie przez wykonawcę w ramach oferowanej, niezmiennej w toku realizacji, ceny ryczałtowej za wykonanie przedmiotu zamówienia.

W przypadku gdy zamawiający określi wynagrodzenie wykonawcy w postaci wynagrodzenia ryczałtowego, wówczas wykonawca zamówienia nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie trwania umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac, a ryzyko straty ponosi przyjmujący zamówienie (patrz wyrok KIO z dnia 29.10.2009 r. sygn. akt: KIO/UZP 1332/09).

Powyższe nie znajduje jednak zastosowania w przypadku rażącej straty jaką ponosi wykonawca realizując zamówienie publiczne.

W wyroku z dnia 19.09.1998 r. sygn. akt III CKN 621/97 Sąd Najwyższy stwierdził, że według zasady wyrażonej w art. 632 § 1 k.c., wykonawca nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Z kolei art. 632 § 2 k.c. dopuszcza możliwość podwyższenia wynagrodzenia przez sąd w razie zmiany stosunków nie dającej się przewidzieć, ale tylko wtedy, gdy wykonanie dzieła groziłoby przyjmującemu zamówienie rażącą stratą. Przepis ten chroni wykonawcę przed poniesieniem straty, o ile jest rażąca. Nie chroni natomiast przed utratą dochodu. Ogólna kondycja finansowa wykonawcy nie ma tu znaczenia, może być natomiast uwzględniona rażąca szkoda pozostająca w bezpośrednim związku przyczynowym z podjęciem się wykonania dzieła. Nie można też utraty dochodu, szczególnie niewielkiego w relacji do całego wynagrodzenia, utożsamiać z "rażącą stratą" w rozumieniu art. 632 § 2 k.c.