Przestępstwo korupcji

Marek Okniński
18.02.2015 , aktualizacja: 18.02.2015 14:41
A A A
Spłata należności przedsiębiorów

Spłata należności przedsiębiorów (Fot.shutterstock)

W postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego może dochodzić do popełniania czynów wyczerpujących znamiona przestępstw zarówno przez wykonawców ubiegających się o udzielenie zamówienia, jak również przez zamawiających. Zakres podmiotowy tych czynów co do zasady nie budzi wątpliwości, chociaż należy mieć na uwadze możliwość popełnienia przestępstwa związanego z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego również przez osoby trzecie (w szczególności przestępstwa płatnej protekcji).
Możliwość popełnienia przestępstwa korupcji zachodzi nie tylko w trakcie prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, ale również na etapie jego przygotowania, a niekiedy w toku wykonywania zawartej już umowy.

Ustawa Prawo zamówień publicznych nie zawiera przepisów regulujących odpowiedzialność karną podmiotów uczestniczących w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

W związku z powyższym odpowiednich regulacji należy szukać w przepisach Kodeksu karnego i ustaw szczególnych.

W zakresie przestępstw korupcyjnych, których mogą się dopuścić pracownicy zamawiającego należy wskazać na przestępstwo, które zostało stypizowane w przepisie art. 228 § 1-5 kk. Jest to przestępstwo sprzedajności, określane również jako łapownictwo bierne (w odróżnieniu od łapownictwa czynnego, które może zostać popełnione przez sprawcę będącego podmiotem ubiegającym się o udzielenie zamówienia publicznego). Odpowiedzialności karnej za popełnienie tego przestępstwa podlega każdy, kto w związku z pełnieniem funkcji publicznej, przyjmuje korzyść majątkową, osobistą, albo jej obietnicę. Celowe jest skupienie się na elemencie strony podmiotowej przestępstwa - pełnienie funkcji publicznej. Nie budzi wątpliwości, iż osobą pełniącą funkcję publiczną jest funkcjonariusz publiczny, członek organu samorządowego, osoba zatrudniona w jednostce organizacyjnej dysponującej środkami publicznymi, chyba że wykonuje wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba, której uprawnienia i obowiązki w zakresie działalności publicznej są określone lub uznane przez ustawę lub wiążącą Rzeczpospolitą Polską umowę międzynarodową. Tym samym należy stwierdzić, iż każda osoba, która nawet jeśli przejściowo wykonuje zadania, w wyniku których posiada uprawnienia i obowiązki określone w ustawie pzp może być pociągnięta do odpowiedzialności za czyn wyczerpujący znamiona wspomnianego przepisu.

Zobacz: Zamawiający oceniając ofertę na podstawie kryteriów oceny ofert może żądać tylko wyjaśnień

Sprzedajność polega na przyjmowaniu korzyści majątkowej (zarówno dla siebie, jak i dla kogo innego), osobistej lub ich obietnicy. W przypadku tej (zwykłej) formy przestępstwa zagrożenie karne przewidziane przez ustawodawcę wynosi od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Kodeks przewiduje również kwalifikowaną przestępstwa sprzedajności. Jest to przypadek, gdy do naruszenia prawa dojdzie przez zachowanie osoby pełniącej funkcję publiczną. Czyn ten jest zagrożona karą od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności. Należy zwrócić uwagę również na możliwość przyjęcia korzyści majątkowej lub jej obietnicy o znacznej wartości. W tym ostatnim przypadku popełnienie czynu grozi zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Na koniec należy również zwrócić uwagę na tzw. wypadek mniejszej wagi w takim przypadku sprawcy grozi grzywna, kara ograniczenia wolności, lub pozbawienia wolności do lat dwóch.

Zobacz także