Ograniczenie egzekucji na podstawie art. 799 par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego - jak zadłużony przedsiębiorca może ograniczyć egzekucję i uratować działalność

Treść i zakres normatywny art. 799 § 2 kpc

Art. 799 § 2 kpc stanowi, że: "Jeżeli egzekucja z jednej części majątku dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela, dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku". 

Przepis ten: 

• przyznaje konkretne uprawnienie procesowe, 
• opiera się na kryterium oczywistej wystarczalności jednego składnika majątku. 

Nie chodzi zatem o ogólną "niecelowość" egzekucji, lecz o nadmiarowość prowadzenia egzekucji z kilku składników jednocześnie. 

W przypadku przedsiębiorcy przepis ten ma szczególne znaczenie, ponieważ jego majątek: 

• jest zazwyczaj funkcjonalnie powiązany z działalnością gospodarczą, 
• obejmuje składniki niezbędne do generowania przychodu, 
• często jest jednocześnie źródłem przyszłego zaspokojenia wierzyciela. 

Egzekucja prowadzona jednocześnie z: 

• rachunku bankowego, 

• wierzytelności od kontrahentów, 

• majątku ruchomego firmy, 

• środków obrotowych, 

może spowodować, że przedsiębiorca utraci zdolność dalszego zarobkowania, mimo że np. zajęcie jednej wierzytelności lub jednego rachunku w pełni zabezpiecza interes wierzyciela. 
Art. 799 § 2 kpc pozwala temu przeciwdziałać. 

Przesłanka "oczywistej wystarczalności" jednego składnika majątku 

Kluczowym elementem omawianego przepisu jest stwierdzenie, że: "egzekucja z jednej części majątku dłużnika oczywiście wystarcza na zaspokojenie wierzyciela". 

W praktyce oznacza to sytuację, w której: 

• wartość zajętego składnika majątku znacząco przewyższa wysokość egzekwowanego długu wraz z kosztami, 
• zaspokojenie wierzyciela jest realne i szybkie, 
• nie zachodzi ryzyko bezskuteczności egzekucji z tego składnika. 

Przykłady w egzekucji przeciwko przedsiębiorcy: 

• zajęta wierzytelność od kontrahenta na kwotę wyższą niż dług, 

• rachunek bankowy z regularnymi i wysokimi wpływami, 

• jedna nieruchomość znacznej wartości, 

• zabezpieczona wierzytelność (np. gwarancja, kaucja). 

Jeżeli taka część majątku istnieje, prowadzenie egzekucji z pozostałych składników jest nadmierne i sprzeczne z art. 799 § 2 kpc. 

Uprawnienie przedsiębiorcy – żądanie zawieszenia egzekucji

Art. 799 § 2 kpc wyraźnie stanowi, że: "dłużnik może żądać zawieszenia egzekucji z pozostałej części majątku". 

Oznacza to, że: 

• inicjatywa należy do dłużnika (przedsiębiorcy), 
• komornik lub sąd nie działa z urzędu, 
• dłużnik musi wykazać spełnienie przesłanki wystarczalności. 

Żądanie to może dotyczyć m.in.: 

• zawieszenia egzekucji z ruchomości firmowych, 

• zwolnienia rachunku bankowego, 

• zaprzestania zajęcia wierzytelności, 

• wyłączenia kolejnych sposobów egzekucji. 

Przedsiębiorca może złożyć: 

• wniosek do komornika o zawieszenie egzekucji z pozostałych składników majątku, 

• skargę na czynności komornika (art. 767 kpc), jeżeli komornik odmawia uwzględnienia wniosku. 

Wniosek powinien być: 

• precyzyjny, 

• poparty dokumentami, 

• oparty na konkretnych danych finansowych. 

Skutki zawieszenia egzekucji na podstawie art. 799 § 2 kpc

Zawieszenie egzekucji: 

• nie powoduje umorzenia postępowania, 

• ma charakter częściowy, 

• dotyczy tylko pozostałych składników majątku, 

• może zostać uchylone, jeżeli egzekucja z głównego składnika okaże się nieskuteczna. 

Dla przedsiębiorcy oznacza to: 

• odzyskanie możliwości prowadzenia działalności, 

• przywrócenie płynności, 

• możliwość regulowania bieżących zobowiązań, 

• realną szansę na spłatę długu bez likwidacji firmy.