Partnerzy serwisu:
Współczesna praktyka gospodarcza pokazuje, że spółka cywilna pozostaje istotnym instrumentem dla podmiotów chcących realizować wspólne przedsięwzięcia przy zachowaniu minimalnego poziomu formalizmu.

Niniejszy artykuł przedstawia szczegółowo przesłanki utworzenia, tryb rejestracji oraz kluczowe skutki prawne funkcjonowania spółki cywilnej, co ma szczególne znaczenie w praktyce obrotu gospodarczego. 

Co to jest spółka cywilna?

Spółka cywilna jest stosunkiem obligacyjnym ukształtowanym na podstawie umowy, w której co najmniej dwóch wspólników zobowiązuje się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, współdziałając w sposób określony w treści kontraktu (art. 860 Kodeksu cywilnego). Wkład wspólnika może przybrać postać świadczenia pieniężnego, aportu w postaci rzeczy lub praw, a także świadczenia usług. W braku odmiennego zastrzeżenia ustawodawca przyjmuje domniemanie równowartości wniesionych wkładów. 

Podmioty uprawnione do utworzenia spółki cywilnej: zgodnie z art. 4 ust. 2 Prawa przedsiębiorców przedsiębiorcami są również wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej działalności gospodarczej. Skutkuje to koniecznością odrębnej rejestracji każdego wspólnika – osoby fizyczne dokonują wpisu w CEIDG, natomiast osoby prawne i jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną w rejestrze przedsiębiorców KRS. 

Jak otworzyć spółkę cywilną

Procedura utworzenia spółki cywilnej: 

  1. Zawarcie umowy spółki – wymóg formy pisemnej. Treść powinna precyzyjnie określać cel gospodarczy, zakres wkładów, mechanizm partycypacji w zyskach i stratach, a także zasady prowadzenia spraw i reprezentacji. 
  2. Indywidualna rejestracja wspólników – każdy wspólnik będący osobą fizyczną składa wniosek do CEIDG. 
  3. Zgłoszenia do organów publicznych – każdy wspólnik, jako odrębny przedsiębiorca, dokonuje zgłoszeń do właściwego urzędu skarbowego i ZUS. 
  4. Nadanie numerów identyfikacyjnych – spółka cywilna, mimo że nie jest przedsiębiorcą w sensie materialnym, otrzymuje odrębny NIP i REGON dla potrzeb ewidencyjnych oraz rozliczeń podatku. 
  5. Dodatkowe obowiązki reglamentacyjne – w przypadku działalności regulowanej wymagane jest uzyskanie stosownej koncesji, zezwolenia bądź wpisu do właściwego rejestru. 

Odpowiedzialność wspólników w spółce cywilnej

Warto podkreślić, że zgodnie z art. 864 k.c. wspólnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, co istotnie zwiększa ryzyko prowadzenia działalności w tej formie. 

Spółka cywilna, choć formalnie nieskomplikowana, generuje poważne skutki prawne dla jej uczestników. Z uwagi na nieograniczoną odpowiedzialność kluczowe znaczenie ma staranna konstrukcja umowy oraz transparentny podział uprawnień i obowiązków. W praktyce profesjonalnej wskazane jest poddanie projektu umowy weryfikacji prawniczej. Regulacje zawarte w art. 860–875 k.c. oraz w ustawie Prawo przedsiębiorców stanowią fundament prawny tej instytucji i powinny być przedmiotem szczegółowej analizy przed podjęciem decyzji o jej utworzeniu. 

  • Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

    jednoosobowa działalność gospodarcza
    dr Tomasz Góra
    Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej to prosty sposób na rozpoczęcie własnej przygody z biznesem. W tym poradniku znajdziesz szczegółowe omówienie tego, kto może zarejestrować taką działalność, jakie dokumenty są potrzebne i jakie decyzje trzeba podjąć na początku swojej drogi jako przedsiębiorca.
    Proces rejestracji jednoosobowej działalności gospodarczej jest prostszy niż się wydaje.
  • Zakładanie firmy a ZUS. Wsparcie na starcie

    Jak założyć firmę
    Ewa Furtak
    Oto propozycje ZUS dla małych przedsiębiorców: ulga na start, preferencyjne składki, "Mały ZUS plus", wakacje składkowe. Jak skorzystać ze wsparcia?
    Ulga na start, preferencyjne składki czy 'Mały ZUS plus', a także wakacje składkowe - to propozycje wsparcia dla małych przedsiębiorców.
  • Obowiązki przedsiębiorcy po rejestracji firmy

    Jak założyć firmę
    dr Tomasz Góra
    Zarejestrowałeś firmę i myślisz, że najtrudniejsze już za tobą? Tymczasem to dopiero początek. Wielu początkujących przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że samo wpisanie firmy do rejestru to tylko formalny start, a prawdziwe obowiązki zaczynają się zaraz potem. Co trzeba zrobić, żeby uniknąć kar, odsetek i nieprzyjemnych wizyt z urzędów?
    Rejestracja firmy to dopiero pierwszy krok - na przedsiębiorcy spoczywa szereg obowiązków, które musi spełnić, by zgodnie z prawem prowadzić działalność gospodarczą.
  • Jak założyć spółkę z o.o.? Podstawy rejestracji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

    spółka z.o.o.
    dr Tomasz Góra
    Coraz więcej osób decyduje się na prowadzenie biznesu w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jest to jedna z coraz częściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce - zarówno przez osoby prywatne, jak i inwestorów.
    Spółka z o.o. to jedna z coraz częściej wybieranych form prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.