Zatrudnienie osób niepełnosprawnych - kryterium zgodne z przepisami

Marek Okniński
19.11.2021 09:00
A A A
Gala wręczenie nagród Lodołamaczy dla firm, instytucji i osób dających zatrudnienie niepełnosprawnym

Gala wręczenie nagród Lodołamaczy dla firm, instytucji i osób dających zatrudnienie niepełnosprawnym (Fot. Łukasz Nowaczyk / Agencja Gazeta)

Nabywca publiczny może uwzględniać cele społeczne w całej procedurze udzielania zamówienia, pod warunkiem, że mają niedyskryminujący charakter i są związane z przedmiotem zamówienia.

W wyroku z dnia 12 sierpnia 2021 r. (sygn. akt: KIO 2201/21) skład orzekający Krajowej Izby Odwoławczej uznał, że odwołanie, w którym negowane jest ustalenie kryterium odnoszącego się do zatrudnienia osób niepełnosprawnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ze zm.) najkorzystniejsza oferta może zostać wybrana na podstawie:

1) kryteriów jakościowych oraz ceny lub kosztu;

2) ceny lub kosztu.

Stosownie do postanowień art. 242 ust. 2 pkt 2 Prawa Zamówień publicznych, kryteriami jakościowymi mogą być kryteria odnoszące się do aspektów społecznych, w tym integracji zawodowej i społecznej osób, o których mowa w art. 94 ust. 1 tej ustawy, w tym osób niepełnosprawnych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 2021 r. poz. 573). Ponadto wskazać należy, że zamawiający konstruując kryteria oceny ofert, musi stosować się do wymogów art. 241 ustawy Prawo zamówień publicznych, który w ust. 1 stanowi, że kryteria oceny ofert muszą być związane z przedmiotem zamówienia. W myśl art. 241 ust. 2, związek kryteriów oceny ofert z przedmiotem zamówienia istnieje wówczas, gdy kryteria te dotyczą robót budowlanych, dostaw lub usług, będących przedmiotem zamówienia w dowolnych aspektach oraz w odniesieniu do dowolnych etapów ich cyklu życia, w tym do elementów składających się na proces produkcji, dostarczania lub wprowadzania na rynek, nawet, jeżeli elementy te nie są istotną cechą przedmiotu zamówienia. Stosownie zaś do art. 241 ust. 3, kryteria oceny ofert nie mogą dotyczyć właściwości wykonawcy, w szczególności jego wiarygodności ekonomicznej, technicznej lub finansowej.

Wskazując na powyższe skład orzekający KIO stwierdził, że ustawodawca położył wyraźny nacisk na posługiwanie się kryteriami społecznymi w ramach wyboru oferty najkorzystniejszej. Zamawiający mają prawo wprowadzania do kryteriów oceny ofert klauzul o charakterze społecznym. Zgodnie z tą koncepcją zamawiający nie są zainteresowani jedynie zakupem po najniższej cenie lub o najlepszej relacji, jakości do ceny, ale również zapewnieniem, aby zamówienia publiczne przyniosły korzyści społeczne, oraz zapobieganiem niekorzystnym skutkom społecznym podczas realizacji zamówienia lub ich łagodzeniem. Nabywca publiczny może uwzględniać cele społeczne w całej procedurze udzielania zamówienia, pod warunkiem, że mają niedyskryminujący charakter i są związane z przedmiotem zamówienia.

W ocenie Izby, kryterium odnoszące się do zatrudniania osób niepełnosprawnych nie narusza zasad uczciwej konkurencji. Każdy z wykonawców ma dowolność, co do przyjętej przez siebie polityki zatrudnienia i strategii budowania przez siebie treści oferty. Jednocześnie kryterium nie uniemożliwia zainteresowanym podmiotom wzięcia udziału w postępowaniu. Wykonawca, który nie zatrudnia osób niepełnosprawnych bądź też zatrudnia ich nieznaczną ilość, może tak skonstruować pozostałe oceniane elementy oferty, by jego oferta była nadal konkurencyjna. Sama istota ustalania kryteriów oceny ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego opiera się, bowiem na założeniu, że każdy wykonawca zaoferuje wykonanie przedmiotu zamówienia na warunkach, które odpowiadają zasadom oceny ofert w większym bądź mniejszym stopniu.

                                                                                               Autor: Marek Okniński