Partnerzy serwisu:
Egzekucja z rachunku bankowego jest jednym z najczęściej stosowanych sposobów egzekucji świadczeń pieniężnych. W przypadku dłużnika prowadzącego działalność gospodarczą ma ona szczególne znaczenie, ponieważ środki na rachunku firmowym często stanowią podstawowy element płynności finansowej przedsiębiorstwa.

Kodeks postępowania cywilnego (kpc), a także ustawa Prawo bankowe – wprowadzają szczegółowe zasady zajęcia rachunku bankowego oraz określają, jakie prawa i obowiązki mają komornik, wierzyciel, bank i sam dłużnik. 

Podstawy prawne egzekucji z rachunku bankowego osoby prowadzącej działalność gospodarczą

Egzekucję z rachunku bankowego regulują przede wszystkim: 

  • art. 889-8934 kpc, 
  • art. 54 ustawy – Prawo bankowe. 

Rachunek bankowy przedsiębiorcy nie jest objęty żadną szczególną ochroną przewidzianą tylko dla dłużników prowadzących działalność – z jednym ważnym wyjątkiem dotyczącym kwot niezbędnych do utrzymania. 

Postępowanie w przedmiocie zajęcia rachunku bankowego przedsiębiorcy

Egzekucja z rachunku polega na tym, że komornik kieruje do banku: 

  • zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, 
  • wezwanie do niewypłacania środków dłużnikowi, 
  • wezwanie do przekazywania zajętych kwot wierzycielowi przez komornika. 

Zgodnie z art. 889 § 1 kpc zajęcie obejmuje wszystkie rachunki dłużnika prowadzone w danym banku – zarówno firmowe, jak i osobiste, jeżeli prowadzi je ta sama osoba fizyczna. 

Po doręczeniu zajęcia: 

  • środki znajdujące się na rachunku zostają zablokowane, 
  • bank musi powstrzymać się od wykonywania poleceń dłużnika, 
  • bank przekazuje środki komornikowi niezwłocznie po upływie 7 dni od zajęcia, jeżeli nie wpłyną w tym czasie środki wyłączone z egzekucji. 

Czy środki przedsiębiorcy na rachunku bankowym są chronione przed egzekucją? 

W przeciwieństwie do osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, przedsiębiorca: 

  • nie korzysta z ochrony środków w ramach tzw. kwoty wolnej z rachunku bankowego, ponieważ art. 54 Prawa bankowego dotyczy tylko rachunków oszczędnościowych, oszczędnościowo-rozliczeniowych i lokat, których przedsiębiorcy z reguły nie używają;
  • nie ma ustawowego limitu środków, jakie mogą pozostać na rachunku firmowym. 

Jednak przedsiębiorcę chroni art. 829 pkt 5 kpc, który przewiduje, że nie podlegają egzekucji pieniądze niezbędne dłużnikowi i jego rodzinie na utrzymanie przez dwa tygodnie. 

Egzekucja z rachunku a środki przeznaczone na wypłatę bieżących wynagrodzeń pracowników

Zakaz wypłat z rachunku bankowego dłużnika nie dotyczy bieżących wypłat na wynagrodzenie za pracę wraz z podatkami i innymi ciężarami ustawowymi oraz na alimenty i renty o charakterze alimentacyjnym zasądzone tytułem odszkodowania. Zakaz ograniczony jest do wysokości przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.  

Wypłata na wynagrodzenie za pracę następuje po złożeniu komornikowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a wypłata na alimenty i renty alimentacyjne – tytułu wykonawczego stwierdzającego obowiązek dłużnika do płacenia alimentów lub renty. 

Bank dokonuje wypłat wynagrodzeń na podstawie zezwolenia komornika. Wypłaty na alimenty i renty alimentacyjne następują do rąk uprawnionego do tych świadczeń. 

Warto wiedzieć, że: 

  1. Zajęcie obejmuje cały rachunek w banku, także przyszłe wpływy. 
  2. Brak kwoty wolnej dla kont firmowych – środki mogą zostać zajęte w całości.  
  3. Środki na wynagrodzenia pracowników nie podlegają zajęciu. 
  • Egzekucja przeciwko dłużnikowi prowadzącemu jednoosobową działalność gospodarczą

    egzekucja komornicza
    dr Tomasz Góra
    Najpowszechniejszą formą działalności biznesowej w Polsce jest jednoosobowa działalność gospodarcza. Jak wygląda egzekucja komornicza wobec takiego przedsiębiorcy i co obejmuje? Wyjaśniamy najważniejsze kwestie.
    Jak wygląda egzekucja komornicza wobec przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą i co obejmuje?
  • Egzekucja przeciwko spółce cywilnej - jak komornik może prowadzić postępowanie wobec wspólników

    spółka cywilna
    dr Tomasz Góra
    Kwestia egzekucji komorniczej wobec spółki cywilnej budzi wiele pytań. Jak wygląda odpowiedzialność wspólników i jakie warunki musi spełnić wierzyciel, aby skutecznie dochodzić swoich roszczeń? Odpowiedzi znajdziesz w naszym artykule.
    Jak wygląda odpowiedzialność wspólników i jakie warunki musi spełnić wierzyciel, aby skutecznie dochodzić swoich roszczeń?
  • Czy komornik może zająć konto w domu maklerskim?

    rachunek maklerski
    dr Tomasz Góra
    Dom maklerski to miejsce, w którym inwestorzy przechowują i obracają instrumentami finansowymi - akcjami, obligacjami, certyfikatami inwestycyjnymi czy jednostkami uczestnictwa funduszy. Czy komornik może zająć taki rachunek inwestycyjny i w jaki sposób przebiega egzekucja z papierów wartościowych?
    Czy możliwa jest egzekucja komornicza z rachunku brokerskiego?
  • Czy komornik może zająć środki zgromadzone w IKE lub IKZE?

    indywidualne konta emerytalne
    dr Tomasz Góra
    Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) oraz Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to popularne formy długoterminowego oszczędzania na przyszłość. Dają one korzyści podatkowe i pozwalają gromadzić kapitał emerytalny niezależnie od systemu ZUS. Wielu oszczędzających zakłada, że środki zgromadzone na tych kontach są całkowicie bezpieczne - również przed egzekucją komorniczą. Tymczasem przepisy nie dają takiej ochrony.
    Czy środki gromadzone w ramach III filaru są wolne od zajęcia komorniczego?