Czy komornik może zająć emeryturę seniora za długi dziecka?

Oznacza to, że jeżeli dłużnikiem jest dziecko, to egzekucja może dotyczyć tylko jego majątku – komornik nie ma prawa sięgać po środki należące do rodziców, nawet jeśli mieszkają razem lub rodzic wspiera finansowo dziecko. 

Nie istnieje w polskim prawie zasada "rodzinnej odpowiedzialności za długi". Każda osoba pełnoletnia ponosi odpowiedzialność tylko za własne zobowiązania, chyba że wyraźnie zobowiąże się do spłaty cudzych długów (np. poprzez poręczenie, współkredyt, zobowiązanie solidarne). 

Emerytura seniora to jego majątek osobisty 

Emerytura jest świadczeniem przysługującym konkretnej osobie i stanowi jej majątek osobisty. Potwierdzają to przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 33).  

Zatem emerytura seniora nie jest majątkiem dziecka i nie może być wykorzystana do spłaty jego zobowiązań. W razie zajęcia przez komornika należności z tytułu emerytury seniora w związku z długami dziecka, takie działanie byłoby niezgodne z prawem i mogłoby zostać skutecznie zaskarżone. 

Ograniczenia egzekucji z emerytury – przepisy ustawy o emeryturach i rentach 

Zasady egzekucji z emerytur i rent reguluje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 850 ze zm.). 

Zgodnie z art. 140 ust. 1 tej ustawy z emerytury mogą być potrącane jedynie określone należności, takie jak: 

• świadczenia alimentacyjne, 
• należności z tytułu odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej lub zakładach opiekuńczych, 
• oraz inne należności egzekwowane na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przeciwko osobie, której świadczenie przysługuje. 

To ostatnie zastrzeżenie ma kluczowe znaczenie – emerytura może być potrącana wyłącznie w sytuacji, gdy dłużnikiem jest osoba, która tę emeryturę otrzymuje. Skoro dłużnikiem jest dziecko, a nie senior, emerytura rodzica jest całkowicie poza zasięgiem egzekucji komorniczej. 

Kiedy rodzic może odpowiadać za długi dziecka? 

Choć w przypadku dorosłych dzieci odpowiedź jest jednoznaczna – rodzic nie odpowiada za ich długi, to w pewnych wyjątkowych sytuacjach może dojść do odpowiedzialności: 

1. Poręczenie – jeśli rodzic podpisał się jako poręczyciel umowy kredytowej lub pożyczki dziecka, wówczas staje się współdłużnikiem i jego emerytura może być objęta egzekucją w granicach dopuszczonych przez prawo, na podstawie tytułu wykonawczego. 
2. Współkredyt – gdy senior sam zawarł z dzieckiem umowę kredytową lub pożyczkową, odpowiada solidarnie. 
3. Dziedziczenie – jeśli rodzic przyjął spadek po dziecku z długami, wówczas odpowiada w granicach przyjętego spadku (z reguły z dobrodziejstwem inwentarza). 

Poza tymi przypadkami emerytura seniora jest całkowicie bezpieczna.