Czy komornik może zająć środki finansowe w aplikacji ZEN? Jak wygląda egzekucja wobec fintechowych rachunków

Zgodnie z art. 889 § 1 pkt 1 kpc, zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego następuje przez doręczenie bankowi zawiadomienia o zajęciu. Od momentu doręczenia bank ma obowiązek: 

• wstrzymać wypłaty z rachunku dłużnika, 
• przekazać środki na rachunek komornika, 
• lub zatrzymać je do wysokości zajęcia. 

W praktyce oznacza to, że komornik musi ustalić, w jakim banku dłużnik posiada rachunek i następnie przesłać zajęcie do tego banku. 

W Polsce odbywa się to wyłącznie poprzez system teleinformatyczny OGNIVO, który łączy komorników z bankami działającymi na terytorium RP. 

System OGNIVO – jak działa egzekucja elektroniczna 

System OGNIVO to platforma służąca do elektronicznej wymiany informacji pomiędzy komornikami sądowymi, bankami i innymi instytucjami finansowymi. Za jego pomocą komornik może w kilka sekund: 

• ustalić, w jakich bankach dłużnik posiada rachunki, 
• przesłać zajęcia drogą elektroniczną, 
• uzyskać informacje o stanie rachunków. 

W praktyce komornicy nie prowadzą już tradycyjnej korespondencji papierowej z bankami, lecz wykorzystują wyłącznie system OGNIVO. Tylko uczestnicy tego systemu mogą być objęci elektroniczną egzekucją z rachunku. 

Dlaczego ZEN nie jest objęty egzekucją przez komornika 

ZEN.COM to litewska instytucja płatnicza działająca w Polsce na zasadzie tzw. "paszportu europejskiego" – zgodnie z przepisami unijnymi o jednolitym rynku finansowym. ZEN nie jest bankiem w rozumieniu polskiego Prawa bankowego, a więc: 

• nie jest uczestnikiem systemu OGNIVO, 
• nie podlega bezpośredniemu nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) w zakresie egzekucji komorniczej, 
• nie jest zobowiązany do realizowania zajęć komorniczych wysyłanych z polskiego systemu teleinformatycznego. 

Z tego powodu komornik nie ma technicznej możliwości zajęcia środków zgromadzonych na rachunku ZEN – nie może wysłać zajęcia w formie elektronicznej, a także nie otrzyma informacji o posiadaniu przez dłużnika takiego konta. 

Czy środki w ZEN są całkowicie bezpieczne przed komornikiem? 

Nie można powiedzieć, że są całkowicie wolne od ryzyka egzekucji – w przyszłości może dojść do zmian prawnych lub do włączenia europejskich fintechów do wspólnego systemu zajęć transgranicznych.Obecnie, w świetle przepisów kpc i zasad działania OGNIVO, komornik nie ma narzędzi do skutecznego zajęcia rachunku w ZEN.