Egzekucja komornicza z towaru handlowego i zapasów magazynowych

Identyfikacja towaru i zapasów magazynowych 

Pierwszym – i zarazem jednym z najtrudniejszych – etapów egzekucji z towaru handlowego jest jego prawidłowa identyfikacja. Komornik, dokonując zajęcia, powinien precyzyjnie ustalić, które składniki zapasów należą do dłużnika, a które są własnością osób trzecich. Wymaga to często analizy dokumentacji magazynowej, faktur zakupu, umów handlowych, a niekiedy również systemów informatycznych służących do ewidencji towarów. 

Problematyczne bywa zwłaszcza zajęcie towarów jednorodnych, oznaczonych jedynie zbiorczo, takich jak materiały sypkie, paliwa, półprodukty czy komponenty przechowywane luzem. W takich przypadkach precyzyjne wyodrębnienie zajętego towaru ma kluczowe znaczenie dla późniejszej sprzedaży oraz dla ochrony praw osób trzecich. 

Spis zajętych zapasów magazynowych 

Zajęcie towaru handlowego powinno zostać udokumentowane szczegółowym spisem, który obejmuje rodzaj towaru, ilość, stan, a w miarę możliwości także cechy indywidualizujące, takie jak numery partii, serie produkcyjne czy daty ważności. Rzetelny spis ma znaczenie nie tylko dowodowe, lecz również praktyczne, ponieważ determinuje zakres dozoru oraz późniejszą wycenę i sprzedaż. Komornik dokonuje powyższej czynności w protokole zajęcia. 

Dozór nad zajętym towarem  

Po zajęciu towaru handlowego komornik zazwyczaj pozostawia go pod dozorem dłużnika, zwłaszcza gdy chodzi o duże ilości zapasów przechowywanych w magazynach przedsiębiorstwa. Takie rozwiązanie pozwala uniknąć kosztów transportu i magazynowania, a także zapobiega utracie wartości towarów, szczególnie tych, które wymagają specjalnych warunków przechowywania. 

Dozór dłużnika wiąże się jednak z obowiązkiem zachowania towaru w stanie niepogorszonym oraz z zakazem jego zbywania lub zużywania. Naruszenie tych obowiązków może prowadzić do odpowiedzialności odszkodowawczej. Dłużnik może również podlegać odpowiedzialności karnej. 

Sprzedaż towaru handlowego w toku egzekucji  

Sprzedaż zajętego towaru handlowego odbywa się na zasadach właściwych dla egzekucji z ruchomości, najczęściej w drodze licytacji publicznej lub – jeżeli przemawiają za tym względy gospodarcze – sprzedaży z wolnej ręki. W przypadku towarów o krótkim terminie przydatności, sezonowych lub szybko tracących na wartości, sprzedaż z wolnej ręki bywa nie tylko dopuszczalna, ale wręcz konieczna, aby zapobiec stratom. 

Ryzyka i ocena celowości egzekucji z zapasów magazynowych 

Choć egzekucja z towaru handlowego może wydawać się skuteczna, wiąże się z istotnymi ryzykami po stronie wierzyciela. Należą do nich przede wszystkim koszty egzekucji, ryzyko szybkiej utraty wartości towaru, trudności ze sprzedażą specjalistycznych zapasów oraz potencjalne spory z osobami trzecimi. Z tych względów decyzja o skierowaniu egzekucji do zapasów magazynowych powinna być poprzedzona analizą ich realnej wartości rynkowej oraz skutków gospodarczych dla dłużnika. 

Egzekucja z towaru handlowego i zapasów magazynowych jest dopuszczalnym i często stosowanym sposobem egzekucji wobec przedsiębiorców, jednak wymaga szczególnej staranności na etapie identyfikacji, spisu i dozoru. Skuteczność tej formy egzekucji zależy od prawidłowego ustalenia własności towaru, sprawnej organizacji jego sprzedaży. Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik powinni mieć świadomość, że zajęcie zapasów magazynowych może istotnie wpłynąć na funkcjonowanie przedsiębiorstwa i wynik całego postępowania egzekucyjnego.