Partnerzy serwisu:
Kontakt

Licytacja ruchomości przedsiębiorcy

Licytacje, upadłości, restrukturyzacje
dr Tomasz Góra
Licytacja ruchomości należących do przedsiębiorcy obejmuje sprzedaż zajętych rzeczy ruchomych w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzyciela. (Fot. Shutterstock)
Licytacja ruchomości należących do przedsiębiorcy jest klasycznym, a jednocześnie jednym z najbardziej widocznych etapów egzekucji z majątku firmy. Obejmuje ona sprzedaż zajętych rzeczy ruchomych w celu uzyskania środków na zaspokojenie wierzyciela, przy czym sposób jej przeprowadzenia, ustalenie ceny, obowiązek złożenia rękojmi mają istotne znaczenie zarówno dla wierzyciela, dłużnika, jak i potencjalnych nabywców.

W praktyce egzekucyjnej licytacja ruchomości przedsiębiorcy rzadko jest czynnością prostą, ponieważ dotyczy często składników majątku o specjalistycznym charakterze, zmiennej wartości rynkowej i istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności. 

Wycena zajętych przez komornika ruchomości 

Podstawą licytacji jest prawidłowe ustalenie wartości zajętych ruchomości. W pierwszej kolejności wyceny dokonuje komornik, opierając się na własnej ocenie, doświadczeniu oraz informacjach uzyskanych od dłużnika lub wierzyciela. W przypadku ruchomości typowych, powszechnie występujących w obrocie, taka wycena bywa wystarczająca. Jeżeli jednak przedmiotem egzekucji są maszyny, urządzenia specjalistyczne, linie technologiczne albo towary o nietypowych parametrach, konieczne może okazać się powołanie biegłego. Ponadto niezależnie od rodzaju i kategorii ruchomości, jeżeli wartość zajętej ruchomości według oceny komornika przekracza dwadzieścia pięć tysięcy złotych, komornik jest zobowiązany do powołania biegłego w celu oszacowania wartości. 

Ogłoszenia z kategorii Syndycy i Komornicy

Zobacz wszystkie ogłoszenia Syndycy i Komornicy (174)

Wycena ma kluczowe znaczenie praktyczne, ponieważ determinuje wysokość ceny wywoławczej oraz realne szanse sprzedaży. Zawyżona wartość prowadzi często do braku zainteresowania licytacją, zaniżona natomiast może skutkować sprzedażą poniżej realnej wartości rynkowej, co rodzi zarzuty ze strony dłużnika i potencjalne skargi na czynności komornika. 

Cena wywołania w pierwszej licytacji

Pierwsza licytacja ruchomości odbywa się co do zasady przy cenie wywoławczej wynoszącej trzy czwarte wartości oszacowania. Jeżeli licytacja nie dojdzie do skutku, przeprowadza się drugą licytację, w której cena wywoławcza zostaje obniżona do połowy wartości oszacowania. Ten mechanizm ustawowy ma na celu zwiększenie atrakcyjności oferty i doprowadzenie do sprzedaży zajętych rzeczy. 

Rękojmia jako warunek udziału w licytacji komorniczej 

Udział w licytacji ruchomości uzależniony jest od złożenia rękojmi, która pełni funkcję zabezpieczającą prawidłowy przebieg postępowania. Rękojmia ma zapobiegać udziałowi w licytacji osób niezainteresowanych rzeczywistym nabyciem rzeczy oraz chronić wierzyciela przed skutkami uchylania się nabywcy od zapłaty ceny. 

Przystępujący do licytacji jest obowiązany złożyć rękojmię w wysokości jednej dziesiątej sumy oszacowania, najpóźniej w dniu poprzedzającym przetarg. Rękojmi nie składa się, jeżeli suma oszacowania jest niższa niż pięć tysięcy złotych. 

Rękojmia jest zaliczana na poczet ceny nabycia w przypadku wygrania licytacji, natomiast pozostałym uczestnikom jest zwracana. Dla przedsiębiorcy istotne jest to, że rękojmia nie stanowi elementu ceny sprzedaży, lecz jedynie instrument proceduralny, który pośrednio wpływa na krąg potencjalnych nabywców i poziom konkurencji w licytacji. 

Sprzedaż z wolnej ręki jako alternatywa dla licytacji komorniczej

W określonych sytuacjach przepisy dopuszczają sprzedaż ruchomości z wolnej ręki zamiast klasycznej licytacji. Dotyczy to w szczególności przypadków, gdy przedmioty szybko tracą na wartości, są podatne na zepsucie, mają charakter sezonowy albo gdy koszty przechowywania przewyższają spodziewane korzyści z licytacji.  

Komornik może sprzedać ruchomości z wolnej ręki, jeżeli dłużnik wyraził na to zgodę i określił minimalną cenę zbycia. Sprzedaż może nastąpić, jeżeli żaden z wierzycieli prowadzących egzekucję nie sprzeciwił się jej w terminie tygodnia, a w przypadku ruchomości ulegających szybkiemu zepsuciu – w terminie trzech dni od dnia zawiadomienia go przez komornika o zamiarze jej przeprowadzenia i minimalnej cenie zbycia określonej przez dłużnika. 

Licytacja ruchomości przedsiębiorcy jest złożonym etapem postępowania egzekucyjnego, w którym kluczowe znaczenie mają prawidłowa wycena, obowiązek złożenia rękojmi oraz wybór między licytacją a sprzedażą z wolnej ręki. Zarówno wierzyciel, jak i dłużnik powinni postrzegać licytację nie jako czynność czysto techniczną, lecz jako decyzję o istotnych konsekwencjach finansowych i gospodarczych.